Sürüjisiz ulaga çalt we köpçülikleýin geçmek baradaky on ýyl mundan ozal aýdylan çaklamalar heniz amala aşmady, ýöne bu pudagyň kadalaşdyryjy ulgamynda taryhy öwrülişik nokadyna ýetildi. Birleşen Milletler Guramasynyň Ýewropa Ykdysady Komissiýasynyň (UNECE) howandarlygynda işleýän ulag serişdeleri babatdaky düzgünleri ylalaşmak boýunça Bütindünýä forumy (WP.29) doly awtonom sürüjilik ulgamlary üçin dünýäde ilkinji halkara kadalaşdyryjy binýady tassyklady.
Bu resminama sürüjisiz ulaglar üçin birmeňzeş howpsuzlyk talaplaryny we sertifikatlaşdyryş usulyny kesgitleýär. Bu düzgün ulagyň ömrüniň ähli tapgyrlarynda gözegçiligi öz içine alýan bitewi howpsuzlyk dolandyryşy ýörelgesine esaslanýar.
Täze düzgünlere laýyklykda, önüm öndürijiler aşakdakylary ýerine ýetirmeli:
Howpsuzlyk audit ulgamyny ornaşdyrmaly: ulagyň tutuş ömrüniň dowamynda ähli prosesleriň toplumlaýyn gözegçiligini üpjün etmeli.
- Ulgamyň ygtybarlylygyny üç derejede tassyklamaly: wirtual modelirlemegi ulanyp synaglary geçirmeli, synag meýdançalarynda we hakyky ýol şertlerinde barlagdan geçirip görmeli. Şonda ähli synag meýdançalary we simulýatorlar iň berk takyklyk ölçeglerine laýyk gelmelidir.
- Howpsuzlyk kepilligini bermeli (Safety Case): gurluşyň ygtybarlylygyny we barlaglaryň netijelerini görkezmek arkaly düzgünleşdiriji edaralara esassyz töwekgelçilikleriň ýokdugyny resmi taýdan subut etmeli.
- Yzygiderli gözegçiligi we hasabaty üpjün etmeli: ulanylýan wagtynda awtonom ulaglaryň işini yzygiderli gözegçilikde saklamaly we olaryň howpsuzlygyny hakyky durmuşda barlamak üçin hasabatlary bermeli.
- Maglumatlaryň saklanmagyny üpjün etmeli: Ulaglar howpsuzlyk bilen baglanyşykly ähli maglumatlary hökman ýazga almaly we saklamaly.
- Ýol hereketiniň düzgünlerini bilýändigini subut etmeli: sürüjisiz awtoulaglaryň ýol hereketiniň düzgünlerini berk berjaý etmäge ukyplydygyny tassyklamaly.
Işlenip düzülen kadalaşdyryjy çarçuwa eýýäm dünýäniň iň uly awtoulag bazarlaryndan, şol sanda Ýaponiýadan, Beýik Britaniýadan, Ýewropa Bileleşiginden, Kanadadan, Hytaýdan we ABŞ-dan goldaw aldy. Bu bolsa, adamlaryň howpsuzlygyna zyýan ýetirmezden, täze standartlaryň global derejede ornaşdyrylmagyna doly taýýardygyny görkezýär.
Şol bir wagtyň özünde, Bütindünýä forumy WP.29 BMG-niň hereket edýän 90-a golaý düzgünine üýtgetmeleri tassyklady. Bu üýtgetmeler awtomatlaşdyrylan sürüjilik ulgamy bolan awtoulaglara, şol sanda dolandyryşyň rul we pedal ýaly däp bolan bölekleri göz öňünde tutulmadyk innowasion modellere bar bolan talaplary giňeltmek üçin zerurdyr.
