Alymlar Italiýanyň Alp daglaryndan tapylan 5300 ýyllyk mumiýa Etsiniň üstünden alnan gury maýany (drož) ulanmak arkaly hamyrmaýa taýýarlap, çörek bişirdi. Bu tejribe barada «Daily Mail» neşiri habar berýär.
Gözleg işlerini «Eurac» mumiýalary öwreniş institutynyň hünärmenler topary geçirdi. Mikrobiolog Mohamed Sarhanyň aýtmagyna görä, alymlar adaty gury maýa ýaly, takmynan, 24 sagatda çişýän ýokary hilli hamyry almagy başardy.
«Biz hakykatdan hem gowy hamyr taýýarladyk. Men öň hiç wagt çörek bişirip görmändim, bu hem bildirtdi. Ýogsam, netije has hem gowy bolup bilerdi. Biz bu gözlegi dowam etdirmek we oňa azyk pudagyndan ýöriteleşdirilen gözleg toparlaryny çekmek isleýäris» – diýip, Sarhan gürrüň berýär.
Mumiýa Etsi 1991-nji ýylda eräp barýan buzlukdan tapylypdy we häzirki wagtda minus 6 gradus temperaturada saklanýar. Onuň mikrobiomyny öwrenmek işleri 2019-njy ýylda başlandy. Gözlegçiler mumiýanyň derisinde, dokumalarynda we içki organlarynda tapylan mikroorganizmleri seljerdi, şeýle hem olary tapylan ýerindäki toprak we buz nusgalary bilen deňeşdirdi.
Işleriň dowamynda sowuga durnukly maýanyň dört görnüşini täzeden janlandyrmak başartdy. Olar ilkibaşda un gurşawyna kynlyk bilen uýgunlaşdy, ýöne uzak wagtlap geçirilen synaglardan soň, gözlegçiler durnukly hamyrmaýany almagy başardy.
Alymlaryň pikiriçe, bu mikroorganizmler ýa bäş müň ýyldan gowrak wagtlap buzuň içinde uky ýagdaýynda saklanypdyr, ýa-da adam aradan çykandan biraz wagt soň onuň bedeninde peýda bolan kömelejikleriň nesilleridir.
