Azyk eksporty ýurduň ykdysady täsirliliginiň esasy görkezijisi bolmagynda galýar. Bütindünýä Söwda Guramasynyň (BSG) maglumatlaryna görä, dünýäniň azyk bazarynyň 80% -den gowragy, ýagny 1,5 trillion dollary, iň uly eksport ediji 30 ýurduň paýyna düşýär.
BSG maglumatlaryna esaslanýan infografika global azyk ulgamynyň ýokary derejede jemlenen häsiýetini görkezýär. Az sanly ýurtlar azyk üpjünçiliginde agalyk ediji rol oýnaýarlar, bu bolsa ulag çykdajylarynyň, dökünleriň bahalarynyň we geosyýasy dartgynlyklaryň ýokarlanmagy bilen, azyk önümleriniň söwdasynyň ähmiýetini artdyrýar.
Dünýäniň oba hojalyk eksportynyň tas ýarysy iň uly on eksportçynyň paýyna düşýär. Bu bolsa öňdebaryjy ykdysadyýetlere global bahalara we global üpjünçilik zynjyrlaryna çynlakaý täsir etmäge mümkinçilik berýär.
Amerika yklymynyň ýurtlary dünýä azyk söwdasynyň esasy merkezleri bolmagynda galýar. Amerikanyň Birleşen Ştatlary, Braziliýa, Kanada we Meksika bilelikde dünýäniň oba hojalyk eksportynyň takmynan 30% -ni emele getirýär. Bu eksportlar esasan däne ekinlerinden, etden, ýag alynýan däneli ösümliklerden we gaýtadan işlenen önümlerden ybarat.
Şol bir wagtyň özünde, dünýäniň iň uly ykdysadyýetleriniň käbiri garaşylýandan pes orunlarda durýar. Hytaý iň uly oba hojalyk önüm öndürijisi bolmagynda galsa-da, eksportynyň möçberi boýunça ABŞ-dan we Braziliýadan yza galýar, sebäbi onuň önümçiliginiň uly bölegi ýurduň içinde sarp edilýär.
Aziýa-Ýuwaş ummany ýurtlary azyk bazarynyň käbir segmentlerinde möhüm orunlary eýeleýärler. Awstraliýa sygyr eti, bugdaý we arpa bilen üpjün edijidigi sebäpli iň uly eksportçylaryň arasynda, Indoneziýa bolsa palma ýagyny eksport etmekde dünýäde öňdebaryjy bolmagynda galýar.
Ýewropa ýurtlarynyň arasynda Niderlandlar aýratyn tapawutlanýar, olar azyk eksportynda dünýäde 11-nji orny eýeleýärler. Bu ýurt ýokary tehnologiýaly oba hojalygy, ösen ýyladyşhana toplumlary we logistika infrastrukturasy sebäpli ýokary ornuny saklaýar. Fransiýa we Germaniýa dänäni, süýt önümlerini, içgileri we gaýtadan işlenen azyk önümlerini iň köp eksport edýän ýurtlaryň arasynda.
