Biziň eýýamymyzdan öňki III asyrda Gadymy Müsürde Tessarakontera gämisi guruldy, ol şu güne çenli taryhdaky “gara güýç” bilen işledilýän iň uly gämi hasaplanýar.
Miladydan öňki 210-njy ýylda faraon Ptolemeý IV Filopator tarapyndan sargyt edilen, uzynlygy takmynan 130 metr bolan we 7000 adamdan ybarat ekipaž tarapyndan dolandyrylýan bu ägirt uly gämi, şol döwrüň hökümdarlarynyň deňsiz-taýsyz möçberde we kuwwat görkezmek islegini özünde jemleýän ellinistik gämi gurluşygynyň iň ýokary derejesi boldy.
Gadymy çeşmelere, hususan-da Rodosly Kalliksenyň beýan etmegine görä, gäminiň göwresiniň giňligi takmynan 17 metr, arkasyndan suw çyzygyna çenli beýikligi bolsa 24 metre ýetipdir. Ölçegleri boýunça bu müsür ägirdi XX asyryň başlaryndaky ýelkenli iň uly agaç gämilerden bary-ýogy 15 metr kiçi bolupdyr.
"Kyrk hatarly" (Tessarakontera) ady kürekleriň dik bölegine düşýän kürekçileriň sanyny aňladýardy. Şeýle güýji kabul etmek üçin inženerler gämini iki korpusy umumy paluba bilen birikdirilen katamaran görnüşinde dizaýn etdiler.
Gäminiň ekipažy häzirki zamanyň uçar göteriji gäminiň ekipažy bilen deňeşdirip boljak derejededi: 4000-den gowrak kürekçi, 2850 deňiz pyýada goşunynyň esgeri we 400 kömekçi işgär. Gäminiň enjamynda her biri 13,7 metr uzynlykdaky ýedi sany taran we dört sany rul kürek bardy. Şeýle ägirt uly gurluşy suwa düşürmek üçin finikiýaly inžener şol döwür üçin tehnologiki öňegidişlik bolan agaç rolikli ýörite gurak dok ulgamyny işläp düzmeli boldy.
Tessarakontera özüniň täsirli ölçeglerine garamazdan, hakyky söweş üçin ýaramsyz bolup çykdy. Plutarh gäminiň, ulanmaklyga garanda, esasan görkezme üçin niýetlenendigini, sebäbi şeýle uly gurluşy göçürmegiň uly kynçylyklar we töwekgelçilikler bilen baglanyşyklydygyny belledi. Megerem, ilkinji ýüzüşinden soň gämi diňe dabaraly maksatlar üçin ulanylypdyr.
Bu rekord goýan gäminiň soňraky ykbaly näbelli bolup galýar, sebäbi gäminiň arheologik yzlary galmandyr. Miladydan öňki 204-nji ýylda Ptolemeý IV aradan çykandan soň, gäminiň Aleksandriýa portunda taşlanyp gidilen bolmagy mümkin. Şeýle-de bolsa, ol taryha kürekli gämileriň arasynda absolýut rekordçy hökmünde girdi, ölçegleri we ekipažynyň sany boýunça indiki 22 asyrda hem ondan öňe geçen bolmady.
