Barlag: Internetdäki anonimlik ýaşlaryň özüne erk ediş derejesini peseldýär we agressiýany artdyrýar

  • 11.05.2026 11:45
  • 2.3k+

Internetde anonimlik aýdylýan sözler üçin jogapkärçiligi ep-esli peseldýär we ýaşlaryň arasynda özüňe erk etmegiň derejesini gowşadýar, sözde haýbat atmagyň we trollingiň artmagyna sebäp bolýar.

Moskwanyň Psihologiýa we pedagogika döwlet uniwersitetiniň (MGPPU) russiýaly bilermenleri şeýle netijä geldiler. Olar öz barlaglarynyň netijelerini "Dil we tekst" žurnalynda çap etdiler.

Alymlar lakamlaryň aňyrsynda gizlenmegiň ýaşlaryň hakyky durmuşda kabul edilen jemgyýetçilik kadalaryny äsgermezlik etmegine mümkinçilik berýändigini, bu bolsa zyýanly mazmunyň we ýalňyş maglumatlaryň ýaýramagyna getirýändigini anykladylar.

Bu synaga 18-22 ýaş aralygyndaky 179 talyp gatnaşdy. Bu barlag iki tapgyrdan ybarat boldy: deslapky pikirsoraşma we ýiti temalar boýunça işjeň internet çekişmesi. Gatnaşyjylar iki topara bölündi: "anonim" gatnaşyjylar ýalan atlar bilen aragatnaşyk sakladylar, gözegçilik topary bolsa hakyky sosial media profillerini ulandy.

30 minutlyk söhbetdeşlikleriň lingwistik seljermesi toparlaryň hereketlerinde düýpli tapawudy ýüze çykardy. Anonim toparda gaharly habarlar umumy habarlaryň 45%-ini düzdi (bu gözegçilik toparynda 18%-di), şeýle hem tekstleriň 30% -inde gödek sözler hasaba alyndy, bu açyk maglumatly toparyň görkezijisinden dört esse ýokarydy.

Psihologlar wizual aragatnaşygyň ýoklugynyň we lakamyň "nikabynyň" ylalaşyp bolmajak garaýyşlaryň diňe berkidilýän “ýaň-kameralarynyň” döremegine goşant goşýandygyny belleýärler. Mazmunyň seljerme maglumatlary anonim gatnaşyjylaryň 70%-iniň öz sözleri üçin jogapkärçiligiň örän pes derejesini görkezendigini tassyklady.

Russýaly alymlaryň pikirine görä, bu barlaglaryň netijeleri sanly gurşawda negatiw hereketleriň öňüni almak üçin täze çäreleri işläp düzmegiň zerurdygyny görkezýär we sanly pedagogikanyň ösmegi üçin mümkinçilikler döredýär.


şu gün 00:08
883

Atlantik ummanynda sargassum suwotylarynyň güllemegi hemişelik we üýtgewsiz hadysa öwrüldi

Günbatar Afrikadan Karib deňzine çenli takmynan 8000 kilometre uzalyp gidýän sargassum suwotylarynyň uly Atlantik guşagy ummanyň hemişelik ekoulgamyna öwrüldi. Howanyň üýtgemegi boýunça Ýewropa-Ortaýer deňzi......

düýn 19:43
2k+

Barlag: Adamlar öňkülerinden az gürläp başladylar

Kanzas-Siti şäherindäki Missuri uniwersitetiniň we Arizona uniwersitetiniň alymlary adamlaryň ortaça dilden gepleşigi has az ulanyp başlandyklaryny anykladylar. Barlagyň netijelerine görä, soňky ýyllarda......

düýn 18:42
2.6k+

Haýnan şäherinde äpet tüweleý şekilindäki Ylym muzeýi açyldy

Hytaýyň Haýnan adasyndaky Haýkou şäherinde 46 528 inedördül metrlik medeni we bilim merkezi bolan Haýnan Ylym muzeýiniň gurluşygy tamamlandy. Ol Uýuan derýasynyň Milli suwluk-batgalyk seýilgähiniň gyrasynda......

03.06.2026 19:11
2.8k+

Barlag: Çalşykly iş beýni sebitleriniň ikisiniň göwrümini kiçeldýär

Gijeki iş we üýtgeýän iş tertibi köpden bäri beden üçin çynlakaý kyn synag hökmünde ykrar edilip gelinýär. Sirkada ritminiň bozulmalary, dowamly ukusyzlyk, stress we ýürek-damar keselleriniň töwekgelçiliginiň......