Gün energiýasynyň kömegi bilen Taklamakan “ölüm deňzinde” “ýaşyl däliz” peýda boldy

  • 07.05.2026 09:23
  • 5.8k+

Hytaýyň demirgazyk-günbataryndaky Taklamakan çölüniň içinden geçýän 522 kilometrlik gara ýol ekologiýa taýdan möhüm bir üstünlige ýetdi: bu ýerde 15 million kilowatt-sagatdan gowrak gün energiýasy öndürildi. Bu taslama, hatda örän agyr şertlerde hem durnukly infrastrukturanyň döredilip bilinjekdigini görkezýär.

"Ölüm deňzi" diýlip atlandyrylýan, sebitden geçýän Tarim çöl gara ýoly Gün energiýasy bilen işleýän suwaryş ulgamy ornaşdyrylandan soň, ýoly uglerod galyndysyz ulanmagyň mysalyna öwrüldi.

Döwlet eýeçiligindäki China National Petroleum Corporation (CNPC) korporasiýasynyň maglumatlaryna görä, 109 sany Gün energiýasy bilen işleýän nasos stansiýasy 436 kilometr uzynlygyndaky, goralýan ýaşyl zolagy elektrik energiýasy bilen üpjün edýär. Bu zolak  gara ýoly süýşýän çägelerden goraýan päsgelçilik bolup hyzmat edýär.

Ýoluň ugrundaky sazak tokaýlyklarynyň gülleýän möwsüminde suwaryş ulgamlary iň ýokary kuwwatlylykda işleýär. Şonda olar diňe Gün energiýasyny ulanýarlar we dizel ýangyjy gerek bolmaýar.

Häzirki güne çenli öndürilen energiýa 4100 tonnadan gowrak dizel ýangyjynyň ornuny tutdy we kömürturşy gazynyň zyňyndylaryny takmynan 14200 tonna azaldy. Bu takmynan 800 000 düýp uglerody özüne siňdirýän agaç ekmeklik bilen deňdir.

CNPC-niň Tarim Oilfield bölümi bu usuly sebitde giňeldip, bäş sany uly göwrümli Gün elektrik stansiýasyny gurdy we umumy kuwwaty 2,6 million kilowatt bolan 239 sany paýlanan fotoelektrik taslamany durmuşa geçirdi.


düýn 20:50
5k+

ABŞ-nyň asmanynda partlan meteorit birnäçe ştaty sarsdyrdy

30-njy maý güni gündiz güýçli partlan meteorit ABŞ-nyň demirgazyk-gündogar bölegini sarsdyrdy. NASA-nyň habar bermegine görä, asman jisiminiň dargan mahalynda böleklere bölünen energiýasy takmynan 300 tonna......

düýn 13:26
1.2k+

Ýapon alymlary ýeke-täk atoma esaslanýan kwant kamerasyny döretdiler

Ýaponiýaly fizikler kwant mikroskopunyň esasy hökmünde ýeke-täk rubidiý atomyny ulanýan täze wizualizasiýa usulyny işläp düzdüler. Ýaponiýanyň Döwlet tebigy ylymlar institutynyň habar bermegine görä, «atom......

düýn 13:04
4.4k+

Fizikler altynyň «ebedi lowurdysynyň» syryny açdy we ony soldurmagyň usulyny tapdy

Altynyň ony naýbaşy şaý-sep metalyna öwürýän himiki passiwligi uzak wagtlaryň dowamynda ylym üçin syr bolup galdy. Tuleýn uniwersitetiniň (ABŞ) alymlar topary ilkinji gezek altynyň okislenmäge bolan täsin......

30.05.2026 00:14
2.2k+

Gün işjeňligi kosmos galyndylarynyň orbitadan çykmagyny çaltlaşdyrýar

Alymlar Günüň işjeňliginiň artmagynyň, atmosferanyň ýokarky gatlaklarynyň giňelmegi sebäpli, kosmos galyndylarynyň Ýeriň orbitasyndan çykmagyny çaltlaşdyrýandygy barada netijä geldiler....