Gruziýada bugdaýyň 8000 ýyllyk yzlary tapyldy

  • 04.05.2026 18:22
  • 3.1k+

Gruziýada geçirilen arheologik barlaglar mundan 8000 ýyl ozal ýaşap geçen adamlar tarapyndan ekilen bugdaý yzlaryny ýüze çykardy. Bu tapyndy dünýäde çöreklik bugdaýyň gelip çykyşy baradaky ylmy garaýyşlara üýtgeşme girizýär.

Gazuw-agtaryş işlerini Gruziýanyň Milli muzeýiniň hünärmenleri Gadaçrili-Gora we Şulaweris-Gora diýen gadymy obalaryň ýerinde geçirdiler. Hysyrdyly işleriň barşynda gadymy samanly çig kerpijiň içindäki bugdaý sünbülleriniň we ösümlik galyndylarynyň yzlary anyklanyldy.

Bu ýerleriň taryhy mundan 8000–7300 ýyl ozal dowam eden Şulaweri–Şomutepe medeniýetine degişlidir. Şunlukda alymlar çöreklik bugdaý hut Günorta Kawkazda, ýagny Gruziýanyň çäklerinde medeni bugdaýyň ýabany ösümlik bilen tebigy usulda çaknyşmagy netijesinde döräpdir diýen netijä geldiler.

Muzeýiň müdiri Dawid Lordkipanidze: «Biz bu ýerde 8 müň ýyllyk bugdaýyň yzlaryny tapdyk. Birnäçe ýyl ozal bolsa, hut şu ýerlerde şonça ýyllyk çakyrçylygyň yzlaryny-da tapypdyk. Diýmek, Gruziýa çöregiň we çakyryň iň gadymy ojaklarynyň biridir» diýip, öňki barlaglaryň netijelerini hem mysal getirýär.

Paleoetnobotanik Nana Ruşiwili bilen Smitson institutynyň arheology Melinda Zeder hem edil şeýle pikirde. Olar öz gezeklerinde tapyndynyň Gruziýanyň bugdaýy ilkinji bolup eldekileşdiren merkezleriň biridigini subut edýändigini we munuň Günorta Kawkazyň ýerli ilatynyň oýlap tapyjylygynyň we zähmetiniň netijesidigini nygtaýarlar.


09.05.2026 13:34
1.7k+

Parižde eýeleri uruş ýyllarynda ýiten gymmatbaha sungat eserleriniň sergisi açyldy

Parižiň Orse muzeýinde Ikinji jahan urşy döwründe ýitirilen we uruş gutarandan soň Germaniýada tapylan sungat eserleriniň sergisi açyldy. Bu sergi, eýeleri henize çenli näbelli bolan eserlere bagyşlanýar....

07.05.2026 19:52
7.1k+

Dünýäniň iň gadymy döwletleri: olar haýsy ýurtlar we näçe ýaşynda?

Taryhçylaryň arasynda bu mesele boýunça häli-şindi dürli pikirleriň ýüze çykyp durýandygy dünýäniň iň gadymy döwletini kesgitlemekde bitewi bir garaýyşyň öňe sürülmegine ýol berenok. Şonuň üçin bu babatdaky......

01.05.2026 17:11
2.3k+

Rimde iňlis dilinde ýazylan VII asyra degişli iň gadymy goşgynyň nusgasy tapyldy

Rim şäheriniň Milli merkezi kitaphanasynda VII asyrda döredilen we iňlis dilinde şu güne çenli saklanyp galan iň gadymy şygyr bolan «Kedmonyň senasynyň» ozal näbelli bolan golýazmasy tapyldy. «The Guardian»......

01.05.2026 11:25
3.9k+

Drezdeniň golaýynda 3300 ýyllyk bürünç hazyna tapyldy

Drezdeniň golaýyndaky Wilsdorf sebitinde taryhy 3300 ýyla barabar bolan bürünç şaý-sepler tapyldy. Bu gymmatly tapyndyny Ronald Meissner atly höwesjeň arheolog ýüze çykardy....