Gruziýada bugdaýyň 8000 ýyllyk yzlary tapyldy

  • 04.05.2026 18:22
  • 3.2k+

Gruziýada geçirilen arheologik barlaglar mundan 8000 ýyl ozal ýaşap geçen adamlar tarapyndan ekilen bugdaý yzlaryny ýüze çykardy. Bu tapyndy dünýäde çöreklik bugdaýyň gelip çykyşy baradaky ylmy garaýyşlara üýtgeşme girizýär.

Gazuw-agtaryş işlerini Gruziýanyň Milli muzeýiniň hünärmenleri Gadaçrili-Gora we Şulaweris-Gora diýen gadymy obalaryň ýerinde geçirdiler. Hysyrdyly işleriň barşynda gadymy samanly çig kerpijiň içindäki bugdaý sünbülleriniň we ösümlik galyndylarynyň yzlary anyklanyldy.

Bu ýerleriň taryhy mundan 8000–7300 ýyl ozal dowam eden Şulaweri–Şomutepe medeniýetine degişlidir. Şunlukda alymlar çöreklik bugdaý hut Günorta Kawkazda, ýagny Gruziýanyň çäklerinde medeni bugdaýyň ýabany ösümlik bilen tebigy usulda çaknyşmagy netijesinde döräpdir diýen netijä geldiler.

Muzeýiň müdiri Dawid Lordkipanidze: «Biz bu ýerde 8 müň ýyllyk bugdaýyň yzlaryny tapdyk. Birnäçe ýyl ozal bolsa, hut şu ýerlerde şonça ýyllyk çakyrçylygyň yzlaryny-da tapypdyk. Diýmek, Gruziýa çöregiň we çakyryň iň gadymy ojaklarynyň biridir» diýip, öňki barlaglaryň netijelerini hem mysal getirýär.

Paleoetnobotanik Nana Ruşiwili bilen Smitson institutynyň arheology Melinda Zeder hem edil şeýle pikirde. Olar öz gezeklerinde tapyndynyň Gruziýanyň bugdaýy ilkinji bolup eldekileşdiren merkezleriň biridigini subut edýändigini we munuň Günorta Kawkazyň ýerli ilatynyň oýlap tapyjylygynyň we zähmetiniň netijesidigini nygtaýarlar.


19.06.2026 20:02
1.3k+

Kitaplar, Sena derýasy we dijeýleriň çykyşy: Notr-Dam ybadathanasynyň ýanynda suwüsti kitap dükany açyldy

Pariždäki Notr-Dam ybadathanasynyň eteginde, Monbello kenarýakasynda «Nanna» atly ýük gämisi duralga aldy. Suw üstündäki bu täsin kitaphanada 5 000-den gowrak kitap bar. Euronews-iň habar bermegine görä,......

19.06.2026 19:49
3.9k+

Saud Arabystanynda ilkinji halyflaryň biriniň ady ýazylan ýazgylar tapyldy

Saud Arabystanynyň Al-Mahd welaýatynda arheologlar yslam taryhynyň ikinji halyfy Omar ibn al-Hattabyň ady ýazylan gaýa ýazgylaryny tapdy....

18.06.2026 22:30
3.8k+

Luwr talaňçylykdan soň çökgünligi başdan geçirýär: ýüzlerçe million ýewro gerek

Parižiň Luwr muzeýi geçen güýzde bolup geçen uly seslenme döreden talaňçylykdan soň çuňňur çökgünlik ýagdaýyny başdan geçirýär. Edaranyň ýolbaşçysy Kristof Leribo «Le Monde» neşirine beren interwýusynda......

18.06.2026 11:17
4.8k+

Hytaýda Min nesilşalygynyň synmagy Filippinlerdäki tebigy betbagtçylyk bilen baglanyşdyryldy

Filippinlerde 1640-njy ýylda bolup geçen Parker wulkanynyň atylmagy Hytaýda Min nesilşalygynyň synmagyna täsir eden esasy şertleriň biri bolup biler. Bern uniwersitetiniň Taryh institutynyň gözlegçisi Riçard......