Gruziýada bugdaýyň 8000 ýyllyk yzlary tapyldy

  • 04.05.2026 18:22
  • 3.2k+

Gruziýada geçirilen arheologik barlaglar mundan 8000 ýyl ozal ýaşap geçen adamlar tarapyndan ekilen bugdaý yzlaryny ýüze çykardy. Bu tapyndy dünýäde çöreklik bugdaýyň gelip çykyşy baradaky ylmy garaýyşlara üýtgeşme girizýär.

Gazuw-agtaryş işlerini Gruziýanyň Milli muzeýiniň hünärmenleri Gadaçrili-Gora we Şulaweris-Gora diýen gadymy obalaryň ýerinde geçirdiler. Hysyrdyly işleriň barşynda gadymy samanly çig kerpijiň içindäki bugdaý sünbülleriniň we ösümlik galyndylarynyň yzlary anyklanyldy.

Bu ýerleriň taryhy mundan 8000–7300 ýyl ozal dowam eden Şulaweri–Şomutepe medeniýetine degişlidir. Şunlukda alymlar çöreklik bugdaý hut Günorta Kawkazda, ýagny Gruziýanyň çäklerinde medeni bugdaýyň ýabany ösümlik bilen tebigy usulda çaknyşmagy netijesinde döräpdir diýen netijä geldiler.

Muzeýiň müdiri Dawid Lordkipanidze: «Biz bu ýerde 8 müň ýyllyk bugdaýyň yzlaryny tapdyk. Birnäçe ýyl ozal bolsa, hut şu ýerlerde şonça ýyllyk çakyrçylygyň yzlaryny-da tapypdyk. Diýmek, Gruziýa çöregiň we çakyryň iň gadymy ojaklarynyň biridir» diýip, öňki barlaglaryň netijelerini hem mysal getirýär.

Paleoetnobotanik Nana Ruşiwili bilen Smitson institutynyň arheology Melinda Zeder hem edil şeýle pikirde. Olar öz gezeklerinde tapyndynyň Gruziýanyň bugdaýy ilkinji bolup eldekileşdiren merkezleriň biridigini subut edýändigini we munuň Günorta Kawkazyň ýerli ilatynyň oýlap tapyjylygynyň we zähmetiniň netijesidigini nygtaýarlar.


28.05.2026 18:03
6.4k+

Adamzadyň taryhynda iň uly kürekli gämi Gadymy Müsürde gurlupdyr

Biziň eýýamymyzdan öňki III asyrda Gadymy Müsürde Tessarakontera gämisi guruldy, ol şu güne çenli taryhdaky “gara güýç” bilen işledilýän iň uly gämi hasaplanýar....

27.05.2026 20:03
3.9k+

Müsürde Tutanhamonyň aramgähiniň gips diwary ilkinji gezek köpçülige görkezildi

Faraon Tutanhamonyň jaýlanan otagynyň gips diwary ilkinji gezek Luksor muzeýinde giň köpçülige görkezildi diýip, «The Independent» neşiri habar berýär....

27.05.2026 11:18
5.2k+

Mýanmada seýrek duş gelýän 11 000 karatlyk goýy gyrmyzy-gyzyl ýakut tapyldy

Mýanmada agramy 11 000 karat (2,2 kilogram töweregi) bolan uly goýy gyrmyzy-gyzyl ýakut tapyldy. Bu barada ýurduň Maglumat ministrligine salgylanýan Bloomberg agentligi habar berdi....

21.05.2026 20:16
3.3k+

Taryhdaky ilkinji stomatolog: Altaý sebitinde stomatologik gatyşmanyň iň gadymy subutnamasy tapyldy

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň alymlary Altaýdaky Çagyrskaýa gowagynda ýaşy takmynan 59 – 60 müň ýyl bolan neandertal adamsynyň azy dişini tapdylar....