«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

  • 21.04.2026 16:43
  • 2.7k+

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri üçin «Breakthrough Prize» baýragynyň eýeleri boldy.

The Guardian neşiriniň habar bermegine görä, olaryň ylmy işi görşüň doly ýitmegine getirýän seýrek genetiki kesel — Leberiň amawrozyny bejermegiň usulyny döretmäge mümkinçilik berdi.

Olaryň işläp düzen terapiýasy kemisli RPE65 genini onuň sagdyn nusgasy bilen çalşyrýar. Bu gen gözüň torly gatlagynyň görüş mehanizminiň işlemegi üçin zerur bolan belogyň işlenip çykarylmagyna jogap berýär. Bu bolsa hassalaryň görşüni gowulandyrmaga kömek etdi: öň görüş ukybyny ýitiren çagalar adaty mekdeplerde okamaga, özbaşdak hereket etmäge we hatda garaňkylykda hem ugruny tapmaga mümkinçilik aldy.

Är-aýal Bennet we Maguaýr terapiýany işläp düzüp, ony haýwanlarda üstünlikli synaglara çenli ýetirdi. Soňlugy bilen taslama Filadelfiýanyň çagalar hassahanasynyň wekili Ketrin Haý goşuldy we kliniki barlaglary taýýarlamakda hem-de olary geçirmek üçin ygtyýarnamalary almakda esasy rol oýnady.

ABŞ-da degişli mutasiýasy bolan hassalaryň ählisi diýen ýaly eýýäm bejergi aldy, bejerginiň elýeterliligi bolsa beýleki ýurtlara hem kem-kemden ýaýraýar. Bejergiden soňra täsiriň köp ýyllaryň dowamynda saklanyp galýandygy bellenilýär.

Mundan başga-da, orak şekilli öýjükli anemiýany we beta-talassemiýany bejermek üçin gen redaktirlemesini ulanmaga mümkinçilik beren gözlegleri üçin alymlar Stýuart Orkin we Swii Leý Teýn hem baýrak bilen sylaglandy.

Tehnologiýa pudagynyň wekilleri tarapyndan esaslandyrylan «Breakthrough Prize» baýragy Los-Anjelesde geçirilen dabarada gowşuryldy. Sylagyň möçberi 3 million dollara deň boldy.


düýn 23:19
2.4k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.3k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

09.05.2026 11:01
5.2k+

ABŞ uçýan näbelli obýektler (UNO) baradaky resminamalaryň gizlinligini aýryp başlady

Pentagon näbelli anomal hadysalara degişli faýllary çap edip başlady....

07.05.2026 14:36
3.3k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......