Alymlar lazeriň kömegi bilen beýnidäki ynamy işjeňleşdirmegi öwrendiler

  • şu gün 15:38
  • 314

Kwinslend uniwersitetiniň alymlary beýnide oksitosin we wazopressin gormonlaryny lazeriň kömegi bilen nokatlaýyn dolandyrmagyň täze, öň görülmedik usulyny oýlap tapdylar.

Bu neýropeptidler adamyň ynam, baglanyşyk, duýgudaşlyk, okuw we ýatkeşlik ýaly sosial-emosional ýagdaýlaryny kadalaşdyrýar. Belli bolşy ýaly, olaryň bedendäki deňagramlylygynyň bozulmagy autizm, depressiýa, depressiýa we şizofreniýa ýaly psihiki keselleriň döremegine sebäp bolup bilýär.

Ozal bu gormonlaryň täsirini barlamak çylşyrymly bolan bolsa, täze tehnologiýa arkaly alymlar belli bir tolkun uzynlygyndaky ýagtylyga reaksiýa berýän ýörite molekulalary ulanyp, beýniniň zerur böleklerinde gormonlary nokatlaýyn bölüp çykarmagy we öýjükleriň täsirleşmesine gidip duran wagtda gözegçilik etmegi başardylar.

Taslamanyň ýolbaşçysy Markus Muttentaleriň belleýşi ýaly, lazer şöhlelerini zerur ýere we wagtynda gönükdirmek bilen, beýni öýjükleriniň nähili üýtgeşme geçirýändigini ýokary takyklykda görüp bolýar. Zondlaryň zähersizdigini we öýjük derejesinde dürs işleýändigi göz öňünde tutup, bu tehnologiýany diňe bir beýnide däl, eýsem, gen inženeriýasynyň mümkin däl dokumalarynda hem ulanmak bolýar.

Angewandte Chemie International Edition ylmy žurnalynda çap edilen bu barlag geljekde psihiki keselleri öwrenmek we bejermegiň has täsirli, täze usullaryny döretmek üçin uly ähmiýete eýedir.


şu gün 12:05
1.8k+

Türkiýeli alymlar «akylly şpris» oýlap tapdylar

Haber7 portaly Stambuluň Ýyldyz tehniki uniwersitetiniň alymlary tarapyndan hirurgiýa operasiýalaryň howpsuzlygyny ýokarlandyrmaga mümkinçilik berýän «akylly şprisiň» oýlap tapylandygyny habar berdi....

düýn 16:31
1.3k+

Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi....

21.04.2026 16:43
2.5k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

21.04.2026 10:16
2.4k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......