Alymlar lazeriň kömegi bilen beýnidäki ynamy işjeňleşdirmegi öwrendiler

  • 23.04.2026 15:38
  • 2.6k+

Kwinslend uniwersitetiniň alymlary beýnide oksitosin we wazopressin gormonlaryny lazeriň kömegi bilen nokatlaýyn dolandyrmagyň täze, öň görülmedik usulyny oýlap tapdylar.

Bu neýropeptidler adamyň ynam, baglanyşyk, duýgudaşlyk, okuw we ýatkeşlik ýaly sosial-emosional ýagdaýlaryny kadalaşdyrýar. Belli bolşy ýaly, olaryň bedendäki deňagramlylygynyň bozulmagy autizm, depressiýa, depressiýa we şizofreniýa ýaly psihiki keselleriň döremegine sebäp bolup bilýär.

Ozal bu gormonlaryň täsirini barlamak çylşyrymly bolan bolsa, täze tehnologiýa arkaly alymlar belli bir tolkun uzynlygyndaky ýagtylyga reaksiýa berýän ýörite molekulalary ulanyp, beýniniň zerur böleklerinde gormonlary nokatlaýyn bölüp çykarmagy we öýjükleriň täsirleşmesine gidip duran wagtda gözegçilik etmegi başardylar.

Taslamanyň ýolbaşçysy Markus Muttentaleriň belleýşi ýaly, lazer şöhlelerini zerur ýere we wagtynda gönükdirmek bilen, beýni öýjükleriniň nähili üýtgeşme geçirýändigini ýokary takyklykda görüp bolýar. Zondlaryň zähersizdigini we öýjük derejesinde dürs işleýändigi göz öňünde tutup, bu tehnologiýany diňe bir beýnide däl, eýsem, gen inženeriýasynyň mümkin däl dokumalarynda hem ulanmak bolýar.

Angewandte Chemie International Edition ylmy žurnalynda çap edilen bu barlag geljekde psihiki keselleri öwrenmek we bejermegiň has täsirli, täze usullaryny döretmek üçin uly ähmiýete eýedir.


10.06.2026 10:51
1k+

Prada we Axiom Space Aýda geýiljek skafandryň içki gatlagyny görkezdi

"Prada" we "Axiom Space" kompaniýalary LCVG (suwuklyk bilen sowadýan we wentilýasiýa edýän eşik) atly içki sowadyjy we wentilýasiýa eşigini tanyşdyrdylar. Ol astronomlaryň Aýyň üstünde işleýän wagty beden......

08.06.2026 16:45
4.2k+

Ýantar daşynda 40 million ýyl mundan ozal ýaşan guşuň ýelegi tapyldy

40 million ýyllyk taryhy bolan baltika ýantarynyň nusgasyndan guş ýelegi ýüze çykaryldy. Bu tapyndy dünýä ýantarynyň köp böleginiň çykarylýan ýeri bolan Palmniken ýatagynda (Ýantarnyý kärhanasy) edildi.......

08.06.2026 16:26
4.9k+

Kepjebaş ösümligi täze pidalary özüne çekmek üçin ähli awyny diýen ýaly goýberýär

Ýaponiýadaky Okinawa ylym we tehnologiýalar institutynyň (OIST) alymlary "kepjebaş ösümligi" diýlip atlandyrylýan ýyrtyjy ösümlik kaliforniýa darlingtoniýasynyň (Darlingtonia californica) aýratynlyklarynyň......

07.06.2026 20:00
1.8k+

Atoma we aýnalara esaslanan ilkinji dolulygyna awtonom kwant sagatlary döredildi

Alymlar daşky utgaşdyrmasyz wagty ölçemäge ukyply bolan, ilkinji dolulygyna awtonom kwant sagadynyň nazary modelini işläp düzdüler....