Lýež uniwersitetiniň barlagçysy Natan Karlig biziň eýýamymyzdan öňki V asyra degişli bolan «Fizika» atly filosofiki poemanyň bir bölegini tapyp, onuň kime degişlidigini anyklady. Bu tekstiň awtory gadymy grek pelsepeçisi, lukman we döwlet işgäri Empedokldyr.
Öňler Empedoklyň tekstleri diňe Platon ýa-da Aristotel ýaly beýleki antik awtorlaryň sitatalary arkaly mälimdi. Täze tapylan bölek bolsa, onuň öz sözleriniň gönüden-göni ilkinji subutnamasy boldy.
Gürrüň Kairdäki Fransuz gündogar arheologiýa institutynyň arhiwlerinden tapylan P.Fouad inv. 218 belgili papirus barada barýar. Karlig ony 2017-nji ýylda anyklanmadyk grek golýazmalaryny öwrenip ýörkä tapdy. Teksti okamak, seljermek we gelip çykyşyny tassyklamak üçin birnäçe ýyl gerek boldy. Dikeldilen setirler görüş teoriýasyna bagyşlanypdyr. Empedoklyň çaklamasyna görä, obýektler göz bilen özara täsirleşýän ownuk bölejikleri goýberýärler. Bu bolsa kabul ediş baradaky ilkinji materialistik nazaryýetleriň biridir.
Barlagçylar bu pikirleriň antik döwrüň has soňky awtorlarynyň işleri bilen meňzeşdigini hem bellediler. Olaryň pikirine görä, bu pelsepeçi Demokritiň irki atomistik taglymatynyň ösmegine uly täsir edipdir. Meňzeş pikirler Aristofanyň komediýalarynda, Platonyň dialoglarynda, Teofrastyň işlerinde we Lukresiýanyň poemasynda hem duş gelýär. Papirus uzak wagtlap arhiwde hasaba alynmadyk materiallaryň arasynda ýatypdyr. Indi bolsa bu tekst terjimesi we düşündirişleri bilen bilelikde «L’Empédocle du Caire» neşirinde çap edildi.
