Adam bilen itiň dostlugy çakymyzdan 5 müň ýyl ozal başlapdyr

  • 02.04.2026 11:36
  • 3.2k+

Londonyň Tebigy taryh muzeýiniň alymlary itleriň adamlaryň durmuşyna azyndan 15 müň ýyl ozal aralaşandyklaryny anykladylar. Bu görkeziji öňki çaklamalardan takmynan bäş müň ýyl irki döwre degişlidir. Barlagyň netijeleri Nature žurnalynda çap edildi.

Hünärmenleriň şeýle netijä gelmegine Angliýanyň Somerset graflygyndaky Gof gowagyndan tapylan äň süňküniň düýpli seljerilmegi sebäp boldy. Genetik barlaglar bu galyndylaryň iň gadymy öý itleriniň birine degişlidigini görkezdi.

Gyzykly ýeri, bu süňk, baryp 1920-nji ýyllarda tapylypdy. Ýöne näme üçindir muzeýde oňa uzak wagtlap üns berilmedi. Diňe ýakynda geçirilen DNK seljermesi onuň hakyky gelip çykyşyny mälim etdi.

Genetik maglumatlar Ýewropanyň beýleki ýerlerinde we Anatoliýada hem meňzeş nusgalaryň bardygyny ýüze çykardy. Munuň özi itleriň soňky buzluk döwrüniň ahyrynda (20-11,7 müň ýyl ozal) adamlar bilen bilelikde dünýä ýaýrandygynyň alamatydyr.

Himiki seljermeler itleriň we adamlaryň şol döwürlerde meňzeş iýmitler – et, balyk we ösümlik önümleri bilen iýmitlenendigini subut etdi.

Indi alymlar ilkinji itler adamlaryň düşelgeleriniň golaýynda mesgen tutup başlan we kem-kemden adamlaryň gurşawyna öwrenişen çal möjeklerden gelip çykandyr diýip güman edýärler.


şu gün 00:03
1.6k+

ÝUNESKO-nyň mirasynyň 80%-i howp astynda, hatda Beýik Hytaý diwary-da...

ÝUNESKO-nyň 2025-nji ýyldaky barlagyna görä, Bütindünýä mirasynyň sanawyndaky ýadygärlikleriň 80%-i howa şertleriniň üýtgemegi sebäpli weýran bolmak howpy bilen ýüzbe-ýüz bolýar....

düýn 23:26
1.1k+

Türkiýede Afina Palladanyň iki metrlik heýkeli tapyldy

Türkiýäniň günorta-günbataryndaky gadymy Laodikeýa şäherinde alnyp barlan arheologik gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda gadymy grek hudaýy Afinanyň iki metrlik mermer heýkeli tapyldy....

düýn 23:14
1.5k+

Rimlileriň gämileri nädip suw geçirmän uzak aralyga ýüzüp bilipdir?

Horwatiýanyň kenarlarynda 2200 ýyl mundan ozal gark bolan «Ilowik-Paržine 1» rim gämisiniň öwrenilmegi alymlara diňe bir suwdan goragyň nädip üpjün edilendigini däl, eýsem ondan has çuňňur maglumatlary almaga......

düýn 12:33
6.5k+

Norwegiýada alty ýaşly oglanjyk wikingleriň 1300 ýyllyk gylyjyny tapdy

Norwegiýaly alty ýaşly mekdep okuwçysy synpdaşlary bilen gezelenç wagty, takmynan, 1300 ýyl bäri ýeriň astynda ýatan wikingler döwrüne degişli gadymy gylyjy tapdy....