“Çane-4” zondy Ýer bilen Aýyň arasynda radiasiýasy pes bolan zolagy ýüze çykardy

  • 27.03.2026 11:04
  • 2.6k+

Alymlar Hytaýyň «Çane-4» zondunyň maglumatlarynyň kömegi bilen Ýer bilen Aýyň aralygynda radiasiýa derejesiniň pes bolan zolagyny tapdylar. Bu açyş geljekki missiýalar wagtynda astronawtlaryň üstüne düşýän radiasiýa agramyny azaltmaga kömek edip biler.

Seljerme işleri 2019-njy ýylyň ýanwaryndan 2022-nji ýylyň ýanwary aralygynda, ýagny 31 aý döwrüniň dowamynda «Lunar Lander Neutron and Dosimetry» tejribesiniň esasynda alnan maglumatlara görä geçirildi. Netijede, Aýyň ertirki sagatlarynda, esasan hem onuň ulalýan fazasynda radiasiýa derejesiniň ep-esli peselýändigi anyklandy.

Barlagçylar munuň sebäbini Ýeriň magnit meýdanynyň täsiri bilen baglanyşdyrýarlar, sebäbi ol ýokary energiýaly bölejikleriň akymyny bölekleýin bökdeýär. Belli bir döwürlerde Aý şeýle goragyň hereket edýän zolagyndan geçýär.

Professor Robert Wimmer-Şweýngruber bu netijeleriň Ýer bilen Aý arasyndaky kosmos radiasiýasynyň häsiýeti baradaky öňki düşünjeleri üýtgedýändigini belledi. Mundan ozal, galaktika kosmos şöhleleri Ýeriň magnitosferasyndan daşarda deň derejede paýlanýandyr öýdülýärdi.

Alymlaryň çaklamalaryna görä, şeýle döwürlerde astronawtlaryň ulanjak deri gatlagyna düşýän radiasiýa agramy takmynan 20% azalyp biler. Bu maglumatlar geljekki Aý missiýalaryny meýilleşdirmekde ulanylyp bilner.


düýn 16:08
2.5k+

Kofehanadan ýangyç gaba: Günorta Koreýada kofe çökündisini ýangyja öwürmegiň usuly tapyldy

Günorta Koreýanyň Ýer ylymlary we mineral serişdeler institutynyň barlagçylary çygly we ulanylan kofe galyndysyny bary-ýogy 90 sekundyň içinde ýokary kaloriyaly bio-kömüre öwürmäge mümkinçilik berýän täze usul......

20.06.2026 10:01
3.8k+

Ylmy barlaglar sungata öwrülende: Iş başyndaky alymyň surat bäsleşiginiň ýeňijileri

Nature žurnaly her ýyl geçirilýän Scientist At Work surat bäsleşiginiň netijelerini yglan etdi we 2026-njy ýylyň iň gowy bäş suratyny görkezdi. Ähli işler alymlaryň özleri tarapyndan surata düşürilipdir....

19.06.2026 19:32
3k+

Goşmaça ýarym milliard ýyl peýda boldy: alymlar Ýerdäki ösümlikleriň gyryljak möhletini yza süýşürdi

Hünärmenler örän uzak geljekde Ýerdäki global prosesleri suratlandyrýan üç ölçegli klimat modelini gurup, gury ýerdäki ösümlikleriň ýene-de 1,35-den 1,87 milliard ýyla çenli ýaşap biljekdigini anyklady. Bu......

17.06.2026 11:18
1.1k+

Starship-i Aýa uçuşlar üçin orbitara çekiji etmegi meýilleşdirýärler: SpaceX näme teklip edýär?

SpaceX kompaniýasy NASA-nyň "Artemis" maksatnamasynyň çägindäki geljekki Aý missiýalarynyň tertibini üýtgetmegi we "Starship" gämisine Aýa ekipažlary eltip bermekde has giň gerimli orun bermegi teklip etdi....