“Çane-4” zondy Ýer bilen Aýyň arasynda radiasiýasy pes bolan zolagy ýüze çykardy

  • 27.03.2026 11:04
  • 2.5k+

Alymlar Hytaýyň «Çane-4» zondunyň maglumatlarynyň kömegi bilen Ýer bilen Aýyň aralygynda radiasiýa derejesiniň pes bolan zolagyny tapdylar. Bu açyş geljekki missiýalar wagtynda astronawtlaryň üstüne düşýän radiasiýa agramyny azaltmaga kömek edip biler.

Seljerme işleri 2019-njy ýylyň ýanwaryndan 2022-nji ýylyň ýanwary aralygynda, ýagny 31 aý döwrüniň dowamynda «Lunar Lander Neutron and Dosimetry» tejribesiniň esasynda alnan maglumatlara görä geçirildi. Netijede, Aýyň ertirki sagatlarynda, esasan hem onuň ulalýan fazasynda radiasiýa derejesiniň ep-esli peselýändigi anyklandy.

Barlagçylar munuň sebäbini Ýeriň magnit meýdanynyň täsiri bilen baglanyşdyrýarlar, sebäbi ol ýokary energiýaly bölejikleriň akymyny bölekleýin bökdeýär. Belli bir döwürlerde Aý şeýle goragyň hereket edýän zolagyndan geçýär.

Professor Robert Wimmer-Şweýngruber bu netijeleriň Ýer bilen Aý arasyndaky kosmos radiasiýasynyň häsiýeti baradaky öňki düşünjeleri üýtgedýändigini belledi. Mundan ozal, galaktika kosmos şöhleleri Ýeriň magnitosferasyndan daşarda deň derejede paýlanýandyr öýdülýärdi.

Alymlaryň çaklamalaryna görä, şeýle döwürlerde astronawtlaryň ulanjak deri gatlagyna düşýän radiasiýa agramy takmynan 20% azalyp biler. Bu maglumatlar geljekki Aý missiýalaryny meýilleşdirmekde ulanylyp bilner.


düýn 23:37
2k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......

düýn 23:10
978

Fizikler taryhda ilkinji gezek bölejikleriň boşlukdan döreýşini hasaba aldylar

ABŞ-nyň Brukheýwen milli barlaghanasynyň fizikleri bölejikleriň wakuumdan nähili döräp bilýändigine ilkinji gezek janly şaýat boldular. Bu tejribe ýokary energiýaly protonlaryň biri-biri bilen çakyşdyrylýan......

düýn 19:23
3.1k+

Hytaýly alymlar göze zeper ýetirýän howply wirusy ýüze çykardylar

Hytaýdaky alymlar ölüm howply ýapyk görnüşli nodawirusy (CMNV) dowamly gipertoniki wirusly uweite sebäp bolujy hökmünde anykladylar, bu bolsa çişmä we gözüň içinde gan basyşyň ýokarlanmagyna sebäp bolýan......

18.04.2026 12:25
6.5k+

10 ýaşly gyzjagaz NASA haýyş bilen hat ýazdy

Kaela atly 10 ýaşly gyzjagaz NASA hat ýazyp, Plutonyň resmi taýdan ýene-de planeta hökmünde yglan edilmegini haýyş etdi. The Times of India neşiriniň habar bermegine görä, çaga tarapyndan ädilen bu mähirli we......