Patyşalar jülgesinde syýahatçylaryň iki müň ýyl öň galdyran ýazgylary tapyldy

  • 22.03.2026 03:03
  • 2.7k+

Müsüriň Patyşalar jülgesinde barlagçylar takmynan iki müň ýyl ozal syýahatçylar tarapyndan galdyrylan gadymy diwar ýazgylaryny tapdylar. Hindi dillerindäki bu ýazgylary biziň eýýamymyzyň I–III asyrlaryna degişli diýip hasaplaýarlar.

Şol döwürde Müsür şalygy Rim imperiýasynyň golastyndady. Professor Ingo Ştrauhyň aýtmagyna görä, Patyşalar jülgesi eýýäm şol wagtlar hem syýahatçylar üçin meşhur ýere öwrülipdir. Bäri gelen "turistler" mazarlaryň diwarlaryna atlaryny ýazypdyrlar we käwagt özleri barada maglumat hem goşupdyrlar.

Sanskrit dilindäki ýazgylaryň biri Indranandin atly adama degişli. Ol özüni «Kşaharata patyşasynyň ilçisi» diýip atlandyrýar. Kşaharata nesilşalygy biziň eýýamymyzyň I asyrynda Hindistanyň bir bölegini dolandyrýardy. Çaky, Indranandi Rime barýan wagty Patyşalar jülgesine sowlan bolmaly.

"Graffitileriň" awtorlarynyň arasynda Çikaý Korran atly adam has-da ünsüňi çekýär. Bäş sany mazarda tapylan ýazgylaryň sekizini şol galdyran eken. Ol tamil dilinde: «Çikaý Korran şu ýere gelip gördi» diýip ýazypdyr.

Käbir ýazgylar faraon Ramzes IX-nyň mazarynyň girelgesinden takmynan 5–6 metr belentlikde ýerleşýär. Barlagçylar awtoryň ol ýere nädip elini ýetirendigine düşünip bilenoklar.

Çikaý Korranyň söwdagär, hakyna tutma esger ýa-da ýerli toparyň serdary bolandygy çak edilýär. Dilinden çen tutsaň, ol Hindistanyň günortasyndan gelip çykan bolmagynyň mümkindigi aýdylýar.


düýn 20:16
2.1k+

Taryhdaky ilkinji stomatolog: Altaý sebitinde stomatologik gatyşmanyň iň gadymy subutnamasy tapyldy

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Sibir bölüminiň Arheologiýa we etnografiýa institutynyň alymlary Altaýdaky Çagyrskaýa gowagynda ýaşy takmynan 59 – 60 müň ýyl bolan neandertal adamsynyň azy dişini tapdylar....

düýn 19:24
2.6k+

Baýýo halysy Londonda taryhda ilkinji gezek ýazgyn ýagdaýda görkeziler

Britan muzeýi meşhur Orta asyr eseri bolan Baýýo gobelenini taryhda ilkinji gezek doly ýazgyn görnüşde sergä çykarar. «The Bayeux Tapestry Experience» diýlip atlandyrylan bu täsin sergi şu ýylyň 10-njy......

20.05.2026 17:37
2.9k+

Mohenjo-Daronyň syry: gadymy megapolis sosial deňsizligi nädip ýeňipdir

Adamzat taryhynda ilkinji megapolisleriň döremegi, adatça, birmeňzeş gözgyny ýagdaýlara getiripdir diýlip hasap edilýär: ägirt uly baýlyklaryň hökümdarlaryň elinde jemlenmegi, ruhany elitanyň peýda bolmagy we......

20.05.2026 11:33
3.5k+

Meksikanyň jeňňelliklerinde maýýalaryň ýitip giden Sak-Balam şäheriniň täze yzlary tapyldy

Arheologlar Meksikanyň jeňňelliklerinde tapylan ýeriň maýýalaryň ýitip giden Sak-Balam şäheri bolup biljekdigine degişli täze subutnamalary hödürledi. Bu ýeriň ispan basybalyjygyndan soňra garşylyk görkezilen......