Awstraliýaly bir adam rak keselinden ejir çekýän iti üçin ChatGPT ulanyp mRNA sanjymyny döretdi

  • 21.03.2026 15:40
  • 6k+

Awstraliýaly IT telekeçisi Pol Koningem standart bejergi netije bermänsoň, öz iti Rozi üçin synag mRNA sanjymyny işläp düzdi. Olar baradaky wakany The Australian gazeti gürrüň berdi.

2024-nji ýylda inženerçilik tejribesi bolan IT hünärmeni, Core Intelligence Technologies kompaniýasynyň esaslandyryjylarynyň biri we Awstraliýanyň Maglumat ylymlary we emeli aň assosiasiýasynyň direktory Koningemiň itinde köp sanly çişleriň bardygy anyklandy. It birnäçe gezek himioterapiýa aldy we operasiýa geçirdi, ýöne olar garaşylan netijäni bermedi we kesel ötüşmegini dowam etdi. Eýesiniň aýtmagyna görä, weterinar lukmanlar Roziniň bir aýdan alty aýa çenli ömrüniň galandygyny çakladylar.

Koningem lukmanlaryň çaklamalaryny gutarnykly hasaplamazlyk kararyna geldi we mümkin bolan bejeriş wariantlaryny ara alyp maslahatlaşmak üçin ChatGPT-e ýüz tutdy. Şeýlelik bilen, ol şahsylaşdyrylan mRNA sanjymyny döretmek pikirine geldi, bu häzirki wagtda lukmançylykda işjeň öwrenilýän, ýöne çylşyrymly ylmy binýady talap edýän çemeleşme. Bu pikir immun ulgamyna rak öýjüklerini neoantigenler - çişiň belli bir görnüşine mahsus bolan özboluşly mutasiýalar arkaly tanamagy "öwretmekden" ybaratdyr. Bu ýerde hemmä laýyk gelýän belli bir çözgüt ýok: her bir çiş aýratynlykda seljerilmeli.

Zerur maglumatlary almak üçin Koningem dürli ylmy-barlag merkezleriniň alymlary bilen habarlaşdy. Täze Günorta Uels uniwersiteti oňa çişiň yzygiderliligini kesgitlemäge kömek etdi. Ahyrsoňy Koningemiň başlangyjyny goldan professor Martin Smit ilkibaşda muňa şübhelenipdi.

“Biz, adatça, gönüden-göni sarp edijilere DNK-nyň yzygiderliligini kesgitlemek hyzmatlaryny etmeýäris, sebäbi genomika üçin maglumatlary almak bize aňsat düşse-de, ony seljermek hakykatdanam çylşyrymly we kyn iş. Emma Pol: “Alada etmäň, men maglumat seljerijisi we muny ChatGPT bilen çözüp bilerin” diýdi” - diýip, The Australian gazeti onuň sözlerini getirýär..

Neşiriň ýazmagyna görä, Roziniň çişleriniň yzygiderliligini kesgitlemek prosedurasy onuň eýesine takmynan 3000 dollara düşdi. Soňra, ChatGPT we AlphaFold programmasyny ulanyp, Koningem maglumatlary seljerdi, sanjymyň nyşana almaly ýerlerini kesgitledi we dermany sintezlemek üçin alymlary kömege çagyrdy.

Gyzykly tarapy, iň kyn tapgyr işläp düzme däl-de, waksinany ulanmaga rugsatnama almak boldy. Kadalaşdyryjy edaralar bilen ylalaşmak prosesi üç aý töweregi wagt aldy.

It dekabr aýynda ilkinji sanjymyny aldy, soňra bolsa güýçlendiriji sanjym edildi. Eýesiniň aýtmagyna görä, bary-ýogy alty hepdeden soň çişler ep-esli - käbir ýagdaýlarda, takmynan, iki esse kiçeldi. Bu doly sagalmagy aňlatmaýar, ýöne bedeniň bejergä berýän jogabyny görkezýär.

Telekeçi häzirki wagtda sanjymyň ikinji wersiýasynyň üstünde işleýär, ol has az duýgur çişlere gönükdirilen bolmaly. Rozi bilen bagly gürrüň açyk bolmagynda galýar, ýöne ol eýýäm lukmançylygyň nähili üýtgeýändiginiň, tehnologiýanyň kömegi bilen has şahsylaşdyrylýandygynyň we elýeterli bolýandygynyň mysalyna öwrüldi.


09.04.2026 20:12
6.8k+

Welomenziller Aşgabat we Arkadag şäherlerinden başlap, ähli welaýatlara uzady

Bütindünýä saglyk güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişler we beýleki sport çäreleri diňe bir Aşgabatda däl, eýsem Arkadag şäherinde hem-de ýurduň ähli welaýatlarynda geçirildi....

09.04.2026 14:53
2.3k+

Türkiýe düwnük keseline garşy dermanyň ilkinji synaglaryny üstünlikli tamamlady

Türkiýäniň saglygy saklaýyş ministri Kemal Memişoglynyň habar bermegine görä, ýurduň özünde taýýarlanan rak keseline garşy ilkinji derman kliniki synaglaryň birinji tapgyrynda örän gowy netijeleri görkezdi....

08.04.2026 07:19
7.6k+

Türkmenistanyň Prezidenti Bütindünýä saglyk güni mynasybetli köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy

Şu gün Türkmenistanyň Prezidenti Serdar Berdimuhamedow Bütindünýä saglyk güni mynasybetli guralan köpçülikleýin welosipedli ýörişe gatnaşdy diýip, «Watan» habarlar gepleşiginde habar berildi. Döwlet Baştutany......

03.04.2026 21:00
3.6k+

Gazagystanda şu ýyl düwnük keseline garşy täze derman serişdesini hasaba almaga taýýarlanýarlar

Gazagystanly alymlar rak keseline garşy göreşýän DVC derman serişdesini işläp taýýarlamagy dowam etdirýär. Kliniki synaglaryň 2026-njy ýylda tamamlanmagyna garaşylýar, şondan soň ony hasaba almak üçin......