«Woýajerler» Gün ulgamyndan daşlaşýar, emma wagtlaýynça Ýer bilen ýakynlaşýar: Nädip?

  • şu gün 11:08
  • 925

1970-nji ýyllarda älem giňişligine uçurylan «Woýajer-1» we «Woýajer-2» planetara stansiýalary 40 ýyldan gowrak wagt bäri Gün ulgamyndan daşlaşyp gelýärler. «Woýajer-1» 2012-nji ýylda, «Woýajer-2» bolsa 2018-nji ýylda ýyldyzara giňişlige çykdy. Iki apparat hem göni traýektoriýa boýunça hereket edip, Ýerden we Günden kem-kemden daşlaşmagyny dowam etdirýärler.

Emma astronomlar ýylyň dowamynda birnäçe aýlap zondlar bilen Ýeriň arasyndaky uzaklygyň wagtlaýynça azalýandygyny belleýärler. Bu ýagdaý apparatlaryň ugruny üýtgetmegi bilen bagly däldir.

Munuň sebäbi Ýeriň Günüň töwereginde aýlanmagy bilen düşündirilýär. Biziň planetamyz sekuntda takmynan 30 km tizlik bilen hereket edýär — bu tizlik zondlaryň daşlaşma tizliginden has ýokarydyr: «Woýajer-1» sekuntda takmynan 17 km, «Woýajer-2» bolsa takmynan 16 km tizlik bilen daşlaşýar.

Ýylyň belli bir döwründe Ýer apparatlara bölekleýin «ýetýär», şonuň üçin hem olaryň arasyndaky aralyk wagtlaýynça gysgalýar. Mysal üçin, 2026-njy ýylyň 9-njy fewralynda «Woýajer-2» Ýerden 143,09 astronomik birlik (a.b.) uzaklykda ýerleşipdir. Iýun aýynyň başyna çenli bu görkeziji takmynan 143,4 a.b. çenli azalar (iň pes nokadyna ýeter), şondan soň bolsa täzeden artyp başlar.

Şeýlelikde, bu wagtlaýyn ýakynlaşma asman mehanikasynyň kanunlary we Ýeriň öz orbitasyndaky hereketi bilen düşündirilýär. Apparatlaryň özi bolsa Gün ulgamyndan hemişelik daşlaşmagyny dowam etdirýärler.


14.03.2026 16:16
2.1k+

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

13.03.2026 19:52
2.7k+

Alymlar Gün partlamalaryny onuň sesinden çaklamagy öwrendiler

Birmingem we Ýel uniwersitetleriniň alymlary Güne 40 ýyldan gowrak wagtyň dowamynda edilen gözegçilikleriň netijesinde toplanan maglumatlary seljerdiler. Olar onuň akustiki titremeleriniň ýyldyzyň içinde bolup geçýän prosesleri öňünden çaklamakda ulanylyp bilinjekdigi baradaky netijä geldiler...

09.03.2026 00:37
3.3k+

Solar Orbiter kosmos apparaty Günüň arka tarapyndan ilkinji suratlary ugradyp başlady

Solar Orbiter kosmos apparaty Günüň arka tarapynyň — Ýerden synlap bolmaýan sebitiniň şekillerini ugradyp başlady. Suratlar alymlaryň apparatyň orbitasyna esaslanyp, öňünden çaklan möhletlerinde gelip gowuşdy. Häzirki wagtda görüş burçy heniz 180 gradusa ýetmedik hem bolsa, alnan şekilleriň sag tarapynyň takmynan üçden iki bölegi eýýäm Ýerdäki teleskoplardan gizlin duran Gün sebitini görkezýär...

23.02.2026 02:55
5.8k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...