NASA Aýa uçjak missiýasynyň ýangyç guýmak synaglaryny şowly diýip tassyklady we uçuşy mart aýyna meýilleşdirdi

  • 21.02.2026 18:05
  • 2.2k+

NASA Space Launch System (SLS) agyr göteriji raketasyny ýangyç bilen doldurmak boýunça gaýtadan geçirilen doly göwrümli synagyň üstünlikli tamamlanandygyny resmi taýdan tassyklady we taryhy Artemis II missiýasyny taýýarlamagyň jemleýji tapgyryna girişdi. Synaglaryň dowamynda inženerler göteriji raketany 700 müň gallondan gowrak suwuk wodorod we kislorod bilen doldurdylar hem-de uçuşyň öň ýanyndaky yza sanawy doly işläp geçdiler.

Öňki synaglardan tapawutlylykda, bu gezekki ýangyç guýmak işi durnukly geçdi. Süzgüçler we dykyzlandyryjylar çalşylandan soň, uçuş toplumyndaky wodorodyň konsentrasiýasy kadaly derejede galdy, bu bolsa ulgamy ýangyç bilen yzygiderli iýmitlendiriş tertibine geçirmäge mümkinçilik berdi. Şeýle hem, hünärmenler Orion gämisiniň lýuklaryny ýapmak boýunça tälimleri geçip, uçuşdan öňki soňky amallary synag etdiler. Dolandyryş merkezinde aragatnaşykda wagtlaýyn bökdençlik dörän hem bolsa, operatorlar ätiýaçlyk kanallary çalt işe girizip, işleriň dowamlylygyny saklap galdylar.
The Washington Post neşiriniň berýän maglumatyna görä, NASA astronawtlary Aýa tarap 6-njy martda uçurmagy meýilleşdirýär. Agentligiň elinde SLS raketasyny ekipaž bilen uçurmak üçin mart aýynda bary-ýogy bäş gün bar; eger uçuş şol möhletde amala aşyrylmasa, indiki mümkinçilik diňe aprel aýynyň ahyrynda bolar. Dört adamdan ybarat ekipaž — üç amerikaly we bir kanadaly — Floridadaky Kennedi adyndaky kosmodromdan uçup, Aýyň daşyndan aýlanmak bilen on günlük syýahaty amala aşyrarlar. Uçuşdan öň astronawtlar Hýustonda hökmany iki hepdelik lukmançylyk karantinine girerler.
NASA-nyň ýolbaşçysy Jared Aýzekman geçen bu synagy uly öňegidişlik hökmünde bahalandyryp, ony "Amerikanyň Aý gurşawyna dolanmagyndaky ägirt uly ädim" diýip atlandyrdy. Ekipaž üçin bu 98 metrlik SLS raketasynda ilkinji uçuş bolar. Bu raketa şu wagta çenli diňe bir gezek — 2022-nji ýylda uçuşsyz (adamsyz) režimde synagdan geçirilipdi.
Taýýarlygyň iň möhüm tapgyry geljek hepdäniň ahyrynda ýygnanyşjak uçuşa taýýarlyk komissiýasynyň karary bolar. Komissiýanyň kararyndan soň, astronawtlar martyň başynda soňky yza sanaw üçin Florida dolanarlar. Şol bir wagtda, tehnikler uçuşy heläkçilikli ýagdaýda bes etmek ulgamyny barlamak üçin ykjam uçuş gurnamasyna işçi platformalaryny gurnarlar.
Şunuň bilen ugurdaş, NASA programmanyň indiki tapgyry bolan Artemis III missiýasynyň binýadyny tutýar. Bu missiýanyň maksady birnäçe ýyldan soň Aýyň Günorta polýusyna adamlary düşürmekdir. Emma NASA-nyň gözleg ulgamlaryny işläp düzmek bölüminiň ýolbaşçysy Lori Gleýziň aýtmagyna görä, bu missiýa üçin ekipažyň saýlanylmagyna ýene aýlar ýa-da bir ýyl wagt gerek bolup biler. Agentlik entek köp sanly jikme-jiklikleri, şol sanda Aý modulyny kimiň gurjakdygy baradaky meseläni (Ilon Maskyň SpaceX kompaniýasymy ýa-da Jeff Bezosyň Blue Origin-imi) ylalaşmaly bolar.


10.03.2026 11:37
2.1k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 16:05
1k+

NASA geljekki Aý missiýalarynda «Vulcan» raketasyny ulanmagy göz öňünde tutýar

NASA agentligi geljekki Aý missiýalary üçin möhüm bölekleri üpjün etmekde United Launch Alliance kompaniýasyny saýlamagy meýilleşdirýär. Gürrüň «Vulcan» raketasynyň «Centaur V» diýlip atlandyrylýan ýokarky bölegi barada barýar...

09.03.2026 12:18
2.1k+

Aý howp astynda däl: NASA-nyň hasaplamalaryna görä 2024 YR4 asteroidi onuň gapdalyndan geçer

NASA-nyň Ýere golaý asman jisimlerini öwreniş merkeziniň hünärmenleri 2024 YR4 asteroidiniň hereket ugruny anykladylar we onuň 2032-nji ýylda Aý bilen çaknyşmak ähtimallygyny doly aradan aýyrdylar. Ozal 2032-nji ýylyň 22-nji dekabrynda urgy bolmak ähtimallygy 4,3% diýlip çaklanylypdy...

08.03.2026 12:33
1.2k+

NASA-nyň inženerleri Aý tozanyndan kislorod almagy öwrendiler

NASA Aý tozanyndan — regolitden kislorod almagyň täze usulyny görkezýän barlaglaryň netijelerini tanyşdyrdy. Agentligiň metbugat beýanatynda bellenilişi ýaly, bu täze açyş geljekki Aý missiýalarynda möhüm peýda berip biler...