Şotlandiýada meýletinçi arheolog piktleriň müň ýyl ozal ýasan ýüzügini tapdy

  • 12.02.2026 14:49
  • 3.7k+

Beýik Britaniýanyň demirgazygyndaky gadymy Burghed şäherçesinde geçirilen gazuw-agtaryş işleri wagtynda meýletinçi piktlere degişli bolan, takmynan müň ýyl ozal ýasalan del ýüzük tapyldy. Bu barada Popular Mechanics neşiri habar berýär.
Bu täsin tapyndyny öňki inžener, häzirki wagtda bolsa arheologik gazuw-agtaryş işlerinde meýletinçi bolup işleýän 68 ýaşly pensioner Jon Ralf tapdy. Ol gadymy gurluşygyň poluny arassalap ýörkä, ilki metal iňňäni tapýar, soňra bolsa onuň gözüne gyzyl granat daşy goýlan ýüzük ilýär. 

Gazuw-agtaryş işlerine ýolbaşçylyk edýän Aberdin uniwersitetiniň arheologiýa professory Gordon Nobluň bellemegine görä, piktleriň munuň ýaly şaý-sepleri örän seýrek duş gelýär we olar köplenç ýörite gizlenen hazynalaryň içinden tapylýar. Alymlaryň pikiriçe, Burghed b.e. 500-nji we 1000-nji ýyllary aralygynda pikt patyşalygynyň möhüm häkimiýet merkezi bolupdyr.
Barlag işlerini geçirmek üçin tapylan gymmatlyk Şotlandiýanyň Milli muzeýine tabşyryldy we ol ýerde hünärmenler tarapyndan içgin öwreniler.
Piktler — irki orta asyrlarda Şotlandiýanyň demirgazygynda ýaşan taýpalardyr. Olar uly patyşalyk gurmagy we rimlileriň hem-de angllaryň çozuşlaryna gaýtargy bermegi başarypdyrlar. Birinji müňýyllygyň ahyryna çenli gel ilaty bilen garylan bu halk taryh sahypasyndan ýitip gidipdir.


22.03.2026 16:03
4k+

Gadymy müsür hatdatlary 3300 ýyl öň häzirki ýaly ştrihler bilen ýalňyşlaryny düzedipdirler

Gadymy Müsüriň hatdatlarynyň papiruslardaky ýalňyşlary häzirki zaman kanselýariýa ştrihine meňzeş madda bilen düzedendikleri alymlar tarapyndan subut edildi. Bu barada Kembrijdäki Fiswilliam muzeýiniň hünärmenleri mälim edýärler...

22.03.2026 04:40
4.3k+

Alymlar: adamzadyň diri galmagyna duýgudaşlyk sebäp bolupdyr

Adamzadyň müňlerçe ýyllaryň dowamynda ýitmän, gyrylman, arkama-arka ýaşap ýörmegine onuň güýji-de däl, akly-da däl, eýsem özgäniň derdine duýgudaşlyk etmek we gatnaşyk gurmak ukyby sebäp bolupdyr. Bu baradaky ýörite barlaglar arkaly gelnen ylmy makala Journal of Archaeological Science žurnalynda çap edildi...

17.03.2026 16:06
3.2k+

Adamzat taryhynda iň gymmat tehnologiýa taslamalarynyň ady belli boldy

Her bir siwilizasiýa öz yzynda döwrüniň maddy subutnamalaryny galdyrýar. Häzirki zaman dünýäsinde iri inženerçilik we ylmy taslamalar şeýle simwollara öwrülýär. laryň köpüsiniň işlenip düzülmegi üçin onlarça ýyl gerek boldy we ägirt uly maliýe we tehnologik serişdeleri talap etdi...

16.03.2026 15:30
2.3k+

Fransiýada Arhimediň golýazmasynyň ýiten sahypasy tapyldy

Fransiýaly barlagçy Wiktor Gisemberg Blua şäheriniň muzeýinden «Arhimediň palimpsestiniň» ýiten 123-nji sahypasyny tapdy. Bu barada Fransiýanyň Milli ylmy barlaglar merkezi (CNRS) habar berdi. Tapylan sahypada Arhimediň «Sfera we silindr barada» atly traktatynyň bir bölegi ýerleşýär...