Коллекция рогатых черепов раскрыла мир смыслов и древних традиции неандертальцев

  • 09.02.2026 08:44
  • 4.2k+

Ispaniýanyň merkezinde arheologlar şahly haýwanlaryň kelleçanaklaryndan ybarat bolan, ýörite tertipde ýerleşdirilen 35 sany eksponaty tapdylar. Geçirilen barlaglar bu ýygyndyny neandertallaryň hojalyk maksatlary üçin däl-de, eýsem, ýörite niýet bilen ýygnandygyny we ýerleşdirendigini görkezdi.
Gürrüň Iberiýa ýarymadasynyň merkezinde ýerleşýän we 2009-njy ýylda açylan De-Kubýerta gowagy barada barýar. 2023-nji ýylda alymlar uly süýdemdirijileriň — esasan hem sähra zubrlarynyň we turlaryň kelleçanaklarynyň tapylandygy barada habar berdiler. Tapyndylaryň köpüsiniň aşaky äň süňkleriniň ýokdugy-da bellige alyndy. Şol medeni gatlakda neandertallar bilen baglanyşykly mustýer görnüşli 1400-den gowrak daş gurallary hem tapyldy. Bu ugurda alnyp barlan işleriň netijeleri Archaeological and Anthropological Sciences žurnalynda neşir edildi.


Alkala uniwersitetiniň doktoranty Lusiýa Wilýaeskus Fernandesiň düşündirişine görä, jikme-jik seljerme tapyndylaryň diňe bir geologik ýagdaýlary däl, eýsem, adamyň haýsydyr bir maksada gulluk edip, ýerine ýetiren hereketlerini-de görkezýändigini subut etdi. Alymlar gaýa sypyrylmalarynyň netijelerini aýratyn öwrendiler we kelleçanaklaryň gowaga tötänleýin düşüp bilmejegi baradaky karara geldiler.
Şunlukda kelleçanaklaryň mundan 135 müň we 43 müň ýyl ozal aralygyndaky sowuk döwürlerde gowagyň şol bir künjeklerinde birnäçe gezek ýöriteläp ýerleşdirilendigi anyklanyldy. Alymlar bu hereketi neandertallarda  nesilden-nesle geçip gelen, durnukly medeni däp-dessurlaryň bolandygynyň delili hasaplaýarlar.


22.03.2026 16:03
4.1k+

Древние египтяне исправляли ошибки на папирусах «штрих-корректором» 3300 лет назад

Исследователи установили, что мастера Древнего Египта исправляли ошибки на папирусах с помощью вещества, похожего на современный канцелярский «штрих». К такому выводу пришли специалисты Музея Фицуильяма в Кембридже...

22.03.2026 04:40
4.4k+

Ученые: человечество выжило благодаря не силе и уму, а способности к сопереживанию  

Способность к сопереживанию и построению отношений сыграла решающую роль в выживании человека. К такому выводу пришли ученые в исследовании в Journal of Archaeological Science. До сих пор считалось, что главными преимуществами людей были интеллект и конкуренция...

17.03.2026 16:06
3.3k+

Названы самые дорогие технологические проекты в истории человечества

Каждая цивилизация оставляет после себя материальные свидетельства своей эпохи. В современном мире такими символами становятся крупные инженерные и научные проекты.  Многие из них создавались десятилетиями и требовали огромных финансовых и технологических ресурсов...

16.03.2026 15:30
2.3k+

Во Франции нашли утерянный лист рукописи Архимеда

Французский исследователь Виктор Гисемберг обнаружил в музее города Блуа утерянную 123-ю страницу «Палимпсеста Архимеда». Об этом сообщили во Французском национальном центре научных исследований (CNRS). Найденный лист содержит фрагмент трактата Архимеда «О сфере и цилиндре»...