Şahly kelleçanaklaryň ýygyndysy neandertallarda öz däp-dessurlarynyň bolandygyny görkezdi

Ispaniýanyň merkezinde arheologlar şahly haýwanlaryň kelleçanaklaryndan ybarat bolan, ýörite tertipde ýerleşdirilen 35 sany eksponaty tapdylar. Geçirilen barlaglar bu ýygyndyny neandertallaryň hojalyk maksatlary üçin däl-de, eýsem, ýörite niýet bilen ýygnandygyny we ýerleşdirendigini görkezdi.
Gürrüň Iberiýa ýarymadasynyň merkezinde ýerleşýän we 2009-njy ýylda açylan De-Kubýerta gowagy barada barýar. 2023-nji ýylda alymlar uly süýdemdirijileriň — esasan hem sähra zubrlarynyň we turlaryň kelleçanaklarynyň tapylandygy barada habar berdiler. Tapyndylaryň köpüsiniň aşaky äň süňkleriniň ýokdugy-da bellige alyndy. Şol medeni gatlakda neandertallar bilen baglanyşykly mustýer görnüşli 1400-den gowrak daş gurallary hem tapyldy. Bu ugurda alnyp barlan işleriň netijeleri Archaeological and Anthropological Sciences žurnalynda neşir edildi.

Alkala uniwersitetiniň doktoranty Lusiýa Wilýaeskus Fernandesiň düşündirişine görä, jikme-jik seljerme tapyndylaryň diňe bir geologik ýagdaýlary däl, eýsem, adamyň haýsydyr bir maksada gulluk edip, ýerine ýetiren hereketlerini-de görkezýändigini subut etdi. Alymlar gaýa sypyrylmalarynyň netijelerini aýratyn öwrendiler we kelleçanaklaryň gowaga tötänleýin düşüp bilmejegi baradaky karara geldiler.
Şunlukda kelleçanaklaryň mundan 135 müň we 43 müň ýyl ozal aralygyndaky sowuk döwürlerde gowagyň şol bir künjeklerinde birnäçe gezek ýöriteläp ýerleşdirilendigi anyklanyldy. Alymlar bu hereketi neandertallarda  nesilden-nesle geçip gelen, durnukly medeni däp-dessurlaryň bolandygynyň delili hasaplaýarlar.