Haýsy döwlet ylmy-barlaglar üçin köp çykdajy edýär? 25 ýylyň infografikasy

  • 31.01.2026 08:52
  • 2.5k+

Soňky ýigrimi ýylyň dowamynda ylmy-barlag we tejribe-gurnamaçylyk işlerine (NIOKR /R&D) gönükdirilýän global çykdajylar ep-esli artdy. 2000-nji ýylda bu görkeziji 1 trillion dollardan hem az bolan bolsa, 2024-nji ýyla çenli 3 trillion dollara golaýlady. Bütindünýä intellektual eýeçilik guramasynyň (WIPO) maglumatlaryna esaslanyp, Visual Capitalist tarapyndan taýýarlanan infografika munuň aýdyň subutnamasydyr.

Ähli görkezijiler satyn alyş ukybynyň artykmaçlygyny (PPP) nazara alyp, amerikan dollarynda hasaplanyldy.
Bu reýting 2000-nji ýyldan 2024-nji ýyla çenli ylmy-barlag we işläp taýýarlamalara çykarylýan çykdajylaryň ortaça ýyllyk ösüş depgini iň ýokary bolan ýurtlary görkezýär:

  • Hytaý: Ýyllyk ortaça 13,1% ösüş bilen sanawyň başyny çekýär. 24 ýylyň içinde Hytaýyň maýa goýumlary 40,8 milliard dollardan tas 786 milliard dollara çenli ösdi. Bu bolsa dünýä boýunça jemi çykdajylaryň 27%-ine deňdir. Hytaý häzirki wagtda ähli patent arzalarynyň 36%-inden gowragyna eýelik edýär we emeli aň ulgamynda dünýäde liderdir.
  • Saud Arabystany: Ýyllyk takmynan 13% ösüş bilen ikinji orny eýeledi. Bu görkeziji ýokary girdejili ýurtlaryň arasynda iň ýokary ösüş depginidir.
  • Müsür: Her ýyl ortaça 12% töweregi ösüş görkezmek bilen, üçünji orna çykdy.

Şeýle hem Indoneziýa, Tailand we Wýetnam ýaly ýurtlarda ýokary ösüş depgini hasaba alyndy, emma olaryň umumy maýa goýumlarynyň möçberi beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende entek pesligine galýar.
Bellemeli zat, ABŞ we Russiýa ösüş depgini boýunça bu sanawa girmediler (çünki olaryň ylmy binýady eýýäm öňden hem örän uludy). Muňa garamazdan, maýa goýumlarynyň umumy möçberi (absolýut bahasy) boýunça ABŞ dünýäde ikinji, Russiýa bolsa on birinji orny eýeleýär.


şu gün 01:03
149

47 million galaktikadan we kwazardan gelýän ýagtylyk: Älemiň iň jikme-jik 3D kartasy döredildi

Halkara DESI taslamasy Älemiň iň uly we iň jikme-jik üç ölçegli kartasyny düzüp, 47 milliondan gowrak galaktikadan we kwazarlardan düşýän ýagtylygy ýazga aldy....

düýn 23:19
329

Rus alymlary melanomanyň maksatly terapiýasy üçin plýonka döretdiler

ITMO uniwersitetiniň we Kant adyndaky Baltika federal uniwersitetiniň alymlary sagdyn öýjüklere zeper ýetirmezden, deri çişlerine garşy dermanlary maksatly goýbermek üçin material işläp düzdüler....

düýn 14:21
2.2k+

Şalynyň zyýankeş gurçuklary duzaga salmak we öldürmek häsiýetiniň bardygy anyklandy

Arkanzas uniwersitetiniň alymlary şalynyň öz tüýjümek sümmül gurluşyny duzak hökmünde ulanyp, mekge ýapragynyň sowkasyny fiziki taýdan öldürip bilýändigini anykladylar. Bu barada Ecological Processes......

16.05.2026 23:58
2.7k+

Claude emeli aňy 11 ýyl ozal gulplanan kripto gapjygy açmaga kömek etdi

X (öňki Twitter) sosial ulgamynda «cprkrn» lakamly ulanyjy Anthropic kompaniýasynyň Claude emeli aň modeliniň kömegi bilen içinde 5 sany bitkoini bolan kripto gapjygyna girmegi başardy. Bu gapjyk mundan 10-11......