Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy.
Ylmy gözlegleriň netijeleri «Scientific Reports» žurnalynda çap edildi.
Mör-möjek ýitip giden Ctenobethylus goepperti görnüşine degişlidir. Garynja ýantar daşynyň içinde örän gowy saklanypdyr, bu bolsa alymlara onuň gurluşy we ewolýusion baglanyşyklary barada täze maglumatlary almaga mümkinçilik berdi.
«Onuň ajaýyp ýagdaýda saklanmagy we giň gerimli barlaglaryň netijesinde biz ony öňkülerden has jikme-jik häsiýetlendirmegi we onuň görnüşi hem-de garyndaşlyk gatnaşyklary barada täze maglumatlary almagy başardyk» – diýip, Ýena uniwersitetiniň Filetik muzeýiniň hünärmeni Bernhard Bok gürrüň berdi.
Alymlar nusgalary öwrenmek üçin elektron sinhrotronynda mikrokompýuter tomografiýasyny ulandy. Bu usul garynjanyň, şeýle-de ýantaryň içindäki beýleki mör-möjekleriň üç ölçegli şekillerini almaga mümkinçilik berdi.

Alymlar mör-möjegiň içki gurluşyny, beden gurluşynyň aýratynlyklaryny, murtjagazlaryny, gözlerini we iňňesini jikme-jik öwrendi.
Alnan maglumatlaryň esasynda hünärmenler onlaýn ýagdaýda elýeterli bolan 3D rekonstruksiýasyny döretdi. Bu model alymlara şu görnüşe degişli beýleki daşa öwrülen tapyndylary anyklamaga we seljermäge kömek eder.