900 million ulanyjy üçin bir serwer: ChatGPT nähili işleýär?

  • 27.01.2026 10:12
  • 1.8k+

OpenAI kompaniýasy hepdede 800–900 million işjeň ulanyjysy bolan ChatGPT-niň maglumatlar binýadynyň (PostgreSQL) nähili işleýändigini aýan etdi. Geň galdyryjy tarapy, şeýle ägirt uly ulgam şardirlemesiz (maglumatlary böleklere bölmän), diňe bir sany esasy serwer we 50 töweregi nusga (replika) arkaly işleýär.

OpenAI-yň inženeri Bohan Çžan "PGConf.Dev 2025" konferensiýasynda aşakdaky maglumatlary paýlaşdy:

  • Tizligi: Klaster sekuntda 1 milliondan gowrak soragy işläp taýýarlaýar.
  • Wagt: Soraglaryň 99%-ine bary-ýogy 10-20 millisekuntyň içinde jogap berilýär.
  • PostgreSQL: Hiç hili goşmaça üýtgetmeler girizilmedik standart PostgreSQL ulanylýar. Diňe baglanyşyklar, soraglar we indeksler maksimal derejede optimal sazlanan.

Ähli maglumat ýazmak amallary diňe bir esasy serwere gönükdirilýär. Ulgamyň bökdençsiz işlemegi üçin OpenAI ýüklenmäniň iň ýokary pursatlaryny ýumşadýar. Täze sütünler goşulanda 5 sekuntlyk wagt aralygy goýulýar. Täze indeksler CONCURRENTLY buýrugy arkaly döredilýär, bu bolsa jedwelleriň "doňmagynyň" öňüni alýar.
Maglumatlary okamak prosesi has aňsat ölçege salynýar. 50 töweregi seslenme serwerleri dünýäniň dürli sebitlerine paýlanan. Iň möhüm we kritiki soraglar üçin bolsa aýratyn ýöriteleşdirilen serwerler bölünip berlen. Netijede, soňky 9 aýyň dowamynda maglumatlar binýady bilen bagly diňe bir sany çynlakaý näsazlyk ýüze çykdy.
OpenAI-yň bu çemeleşmesi IT dünýäsinde kabul edilen "uly ulgamlar hökman şardirlenmeli" diýen düşünjäni üýtgedýär. Maglumatlaryň köpüsi okalýan bolan ChatGPT üçin ýekeje güýçli klaster, çylşyrymly paýlanan arhitekturadan has netijeli bolup çykdy.


16.02.2026 10:02
596

Google emeli aň agentleriniň web saýtlar bilen işlemegi üçin täze standarty yglan etdi

​Google kompaniýasy emeli aň agentleriniň web saýtlar bilen özara gatnaşygyny  standartlaşdyrmak üçin niýetlenen MCP protokolynyň brauzer görnüşi bolan WebMCP-ni tanyşdyrdy. Bu täze çemeleşme, agentiň HTML koduny derňemezden we ulanyjynyň  basyşlaryny gaýtalamazdan, saýtda amallary ýerine ýetirmek üçin anyk we öňünden kesgitlenen interfeýs almagyny üpjün edýär...

14.02.2026 16:02
2.1k+

Emeli aň ýene bir synagda adamyň görkezijisinden öňe geçdi: Gemini 3 Deep Think abstrakt pikirlenmäge ökde

Google DeepMind ylmy we inženerçilik meselelerini çözmäge gönükdirilen Gemini 3 Deep Think modeliniň uly täzelenmesini tanyşdyrdy. Modeliň iň esasy görkezijisi — ARC-AGI-2 testinde 84,6% netije görkezmegidir. Bu test emeli aňyň ozal görmedik täze abstrakt meselelerini öwrenilen maglumatlara esaslanman, diňe logika arkaly çözmek ukybyny barlaýar...

14.02.2026 10:34
2k+

Daşyň ýüzi söweş meýdany bolupdyr: Emeli aň gadymy Rim oýnunyň düzgünlerini aýan etdi

Alymlar emeli aňyň kömegi bilen Niderlandlaryň Herlen şäherinden tapylan, daşyň ýüzüne oýulyp çekilen gadymy oýnuň düzgünlerini täzeden dikeltmegi başardylar. Geçirilen barlaglar bu oýnuň öň pikir edilişinden birnäçe asyr öň oýnalandygyny subut etdi...

07.02.2026 00:23
5.3k+

Emeli aň işçi eliniň ýetmezçiliginden kösenýär

Emeli aň industriýasynyň çalt depginler bilen ösmegi, maglumat merkezlerini gurmak we olara hyzmat etmek üçin zerur bolan işçi hünärmenleriniň ýiti ýetmezçiligini ýüze çykardy diýip, WIRED neşiri ýazýar. Netijede elektriklere, gurluşykçylara, howalandyryş we sowadyş ulgamlaryny gurnaýan işgärlerine bolan isleg birden ýokarlandy...