Alymlar emeli aňyň çagalarda üns ýetmezçiligi we artykmaç hereketjeňlik sindromynyň (ÜÝAHS) alamatlaryny, heniz resmi diagnoz goýulmazyndan birnäçe ýyl öň anyklap bilýändigini subut etdiler.
«Duke Health» ulgamynyň hünärmenleri tarapyndan geçirilen bu gözlegde emeli aň modeli diagnoz goýlan, şeýle-de sagdyn çagalaryň 140 müňden gowragynyň maglumatlary esasynda okadyldy. Algoritm çagalaryň doglan pursatyndan başlap, irki ýaşlaryna çenli bolan elektron lukmançylyk ýazgylaryny seljerdi.
Ulgam çaganyň ösüşindäki we özüni alyp barşyndaky aýratynlyklaryň utgaşmasyny tapýar. Bu bolsa ÜÝAHS töwekgelçiligini resmi tassyklanmazyndan has öň çykarmaga mümkinçilik berýär. Emeli aň iň takyk netijeleri bäş ýaşly we ondan uly çagalarda görkezdi.
Dýuka uniwersitetiniň Lukmançylyk mekdebiniň biostatistika we bioinformatika bölüminiň barlag maglumatlary boýunça hünärmeni, gözlegiň awtory Elliot Hill: «Elektron lukmançylyk ýazgylarymyzda örän baý maglumat çeşmesi bar. Biz şol maglumatlaryň içinde gizlenen kanunalaýyklyklaryň geljekde haýsy çagalara ÜÝAHS diagnozynyň goýuljakdygyny öňünden aýtmaga kömek edip biljekdigini ýa bilmejekdigini anyklamak isledik» diýip, täze synagyň matlabyny düşündirýär.
Elbetde, her näçe takyk gabat gelmelere eýe bolsa-da, gözlegçiler bu tehnologiýanyň lukmanyň ornuny tutmaýandygyny nygtaýarlar.
– Bu «EA-lukman» däl-de, lukmanlara öz wagtyny we serişdelerini has netijeli ulanmaga kömek edýän guraldyr — diýip, gözlege gatnaşyjy hünärmenleriň ýene biri Metthýu Engelhard hem bu barada aýratyn belleýär.
Gözlegçileriň aýtmagyna görä, bu sindromyň has ir anyklanmagy çagalaryň okuwyny, jemgyýete uýgunlaşmagyny we umumy saglyk ýagdaýyny gowulandyrmaga ýardam eder.
