Günüň üstünden iň uly tegmiller toplumy ýitdi

  • 24.01.2026 15:54
  • 3.7k+

Geçen ýyl Günde dörän tegmil toplumlarynyň arasynda iň ulusy «hiç zat galmazdan diýen ýaly» ýitdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizikasy institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň metbugat gullugy habar berdi.
Gürrüň 4294-4296-4298 belgili Gün tegmilleriniň toplumy barada barýar – olar noýabryň ahyrynda Gün diskiniň görünýän tarapyna çykdy. Olardan iň ulularyň göwrümi Ýeriň diametrinden birnäçe esse uludy.

Dekabryň başynda tegmiller toplumy Gün – Ýer merkezi çyzygyndan geçip, adatdan daşary asuda ýagdaýda galdy. Iň ýokary derejesinde onuň meýdany, takmynan, 2300 birlige (Gün ýarym şarynyň milliondan bir bölegi) ýetdi – bu taryhda iň uly görkezijileriň biri.

«Deňeşdirip görsek, geçen hepde güýçli hadysalary, şol sanda XXI asyrda iň uly radiasiýa tupanyny döreden 4341 sebitiniň meýdany şol wagt bary-ýogy 500 birlige deňdi» – diýip, alymlar düşündirýär.

Adatça, tegmilleriň sanynyň azalmagy alawlamalaryň sanynyň azalandygyny ýa-da olaryň düýbünden ýokdugyny aňladýar.
Şol bir wagtyň özünde, RYA-nyň Kosmos gözlegleri instituty ýiten tegmiller toplumynyň bir gezek hem uly zyňyndylara sebäp bolmandygyny – ähli energiýanyň we massanyň Gün tarapyndan özüne siňdirilendigini belledi.

 


düýn 11:25
1.1k+

Ýanwar aýy soňky 9 ýylda magnit hadysaly iň işjeň aý boldy

Geçen ýanwar aýy 2017-nji ýyldan bäri magnit harasatynyň iň işjeň hasaba alnan döwri boldy. 31 günüň dowamynda geomagnit tupanlary 10 gezek hasaba alyndy. Bu görkeziji häzirki 25-nji gün sikli üçin hem, 2017-nji ýylyň sentýabryndan bäri geçen döwür üçin hem rekord derejedir...

26.01.2026 15:29
7k+

Asyryň iň dowamly Gün tutulmasy 6 minuda çeker: oňa haçan garaşmaly?

2027-nji ýylyň 2-nji awgustynda Günorta Ýewropanyň, Demirgazyk Afrikanyň we Ýakyn Gündogaryň käbir sebitlerinde Günüň doly tutulmasy bolar. Iň ýokary tapgyrda Aý Günüň ýüzüni 6 minut 23 sekuntlap ýapar. Astronomlaryň çaklamalaryna görä, bu iň azyndan 2114-nji ýyla çenli gury ýerde synlap boljak iň dowamly doly Gün tutulma bolar» diýip, Ecoticias neşiri ýazýar...

22.01.2026 23:01
4.2k+

Güýçli Gün alawlamasyndan soň Ýeriň üstünde dörän üýtgeşik polýar şöhlelenmesi kosmosdan düşürildi

Russiýaly kosmonawt Sergeý Kud-Swerçkow Halkara kosmos stansiýasynyň bortundan düşürilen Ýeriň üstündäki seýrek gyzyl polýar şöhlelenmesiniň kadrlaryny görkezdi. Hadysa şu ýylda ilkinji iň ýokary X derejeli alawlamanyň we XXI asyr üçin rekord derejeli radiasiýa tupanynyň netijesi boldy...

20.01.2026 23:00
3.3k+

Ýokary derejeli kosmos tupany asmany ýiti polýar şöhlelenmeleri bilen boýady

Ýeriň golaýynda XXI asyryň iň güýçli radiasiýa tupanlarynyň biri hasaba alyndy. Günüň ýokary energiýaly bölejikleri – proton akymlary örän seýrek S4 derejesine ýetdi – bu soňky 20 ýyldan gowrak wagt bäri hasaba alynmadyk rekord derejedir diýip, Russiýanyň Ylymlar Akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...