Hytaýyň klimatologlary soňky 40 ýylyň dowamynda Ýeriň iň uly derýalarynda ereýän kislorodyň konsentrasiýasynyň peselendigini habar berdiler. Barlagçylaryň çaklamalaryna görä, howanyň üýtgemegi häzirki depgininde dowam etse, derýanyň suwundaky kislorodyň derejesi asyryň ahyryna çenli ýene-de 4,7% peselip biler.
Bu ylmy barlagyň netijeleri Science Advances žurnalynda çap edildi.
Alymlar 1985-nji ýyldan 2023-nji ýyla çenli döwürde 21 400 derýadaky üýtgeşmeleri sputnik maglumatlaryny we howa modellerini ulanyp seljerdiler.
Barlag suwuň temperaturasy ýokarlandygysaýy, derýalaryň köpüsinde kislorodyň konsentrasiýasynyň kem-kemden azalýandygyny görkezdi. Ortaça hasap bilen, bu dereje her on ýylda litre 0,045 milligram azaldy, bu bolsa häzirki ortaça görkezijiden takmynan 0,5% -e deňdir.
Hünärmenler öz seljermeleri üçin LandSat programmasy tarapyndan ýygnalan 3,4 milliondan gowrak sputnik suratlaryny we ölçeglerini barladylar. Barlagçylaryň sözlerine görä, global maýlamaklyk diňe bir temperatura däl, eýsem suw howdanlarynyň himiki düzümine hem täsir edýär.
Bu barlagyň awtorlary iň agyr netijeleriň Günorta Aziýadaky we Demirgazyk Amerikanyň günbataryndaky derýalara täsir edip biljekdigini bellediler, sebäbi bu ýerleriň ekoulgamlary eýýäm kislorod ýetmezçiligini başdan geçirýär. Zyýanly gazlaryň çykarylyşy işjeň azaldylan we global maýlamaklyga garşy göreşilen ýagdaýynda, alymlaryň hasaplamalaryna görä, kislorodyň konsentrasiýasynyň peselişi asyryň ahyryna çenli 1,1% bilen çäklenip biler.
