Alymlar magnit tupanyny birnäçe ýyl öňünden çaklamagy öwrendiler

  • 23.01.2026 15:37
  • 2.3k+

Halkara ylmy işgärler topary öňki Gün gözegçiliklerini seljermek arkaly geljekki Gün işjeňligini has takyk çaklamaga kömek etjek usul işläp düzdüler. Netijeler The Astrophysical Journal žurnalynda çap edildi.

Bu barlagyň maksady Günüň polýar magnit meýdanynyň soňky 100 ýylda nähili hereket edýändigini dikeltmekdi. Ol Gün tegmilleriniň, magnit tupanlarynyň we uçgunlaryň sanyny kesgitleýän 11 ýyllyk Gün sikllerine täsir edýär.
Polýar magnit meýdanynyň ölçegleri diňe 1970-nji ýyllardan bäri geçirilýär. Alymlar ondan has öňki döwürler üçin 1904-nji ýyldan bäri Günüň şekillerini öwrenip gelýän Hindistandaky Kodaikanal Solar obserwatoriýasynyň arhiwinden peýdalandylar. Köne seljermeler häzirki zaman maglumatlary bilen deňeşdirildi.
Barlagyň awtorlarynyň biriniň belleýşi ýaly, Günüň hromosferasy onuň magnit meýdanynyň ýagdaýynyň ygtybarly görkezijisi bolup hyzmat edýär. Şunlukda, Ýeriň orbitasynyň egilmegi zerarly Günüň polýuslarynyň ýylda diňe birnäçe gezek görünýändigi üçin, bu möhümdir.
Täze usul Gün işjeňligini birnäçe ýyl öňünden çaklamaga mümkinçilik berýär. Bu bolsa, öz gezeginde, Gün işjeňligini onlarça ýyl öňünden düşünmegi talap edýän kosmos uçuşlarynyň meýilnamalaşdyrylyşyny gowulandyrýar.


11.05.2026 23:19
3.6k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

07.05.2026 11:10
4.4k+

«Terminator-2» filmindäki ýaly: böleklenip, ýene-de täzeden ýygnalýan materiallar döredildi

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň hünärmenleri ýelim ýa-da himiki serişdeleri ulanmazdan, böleklenip we täzeden ýygnalyp bilýän robotlar we konstruksiýalar üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar....