Alymlar magnit tupanyny birnäçe ýyl öňünden çaklamagy öwrendiler

  • 23.01.2026 15:37
  • 2.2k+

Halkara ylmy işgärler topary öňki Gün gözegçiliklerini seljermek arkaly geljekki Gün işjeňligini has takyk çaklamaga kömek etjek usul işläp düzdüler. Netijeler The Astrophysical Journal žurnalynda çap edildi.

Bu barlagyň maksady Günüň polýar magnit meýdanynyň soňky 100 ýylda nähili hereket edýändigini dikeltmekdi. Ol Gün tegmilleriniň, magnit tupanlarynyň we uçgunlaryň sanyny kesgitleýän 11 ýyllyk Gün sikllerine täsir edýär.
Polýar magnit meýdanynyň ölçegleri diňe 1970-nji ýyllardan bäri geçirilýär. Alymlar ondan has öňki döwürler üçin 1904-nji ýyldan bäri Günüň şekillerini öwrenip gelýän Hindistandaky Kodaikanal Solar obserwatoriýasynyň arhiwinden peýdalandylar. Köne seljermeler häzirki zaman maglumatlary bilen deňeşdirildi.
Barlagyň awtorlarynyň biriniň belleýşi ýaly, Günüň hromosferasy onuň magnit meýdanynyň ýagdaýynyň ygtybarly görkezijisi bolup hyzmat edýär. Şunlukda, Ýeriň orbitasynyň egilmegi zerarly Günüň polýuslarynyň ýylda diňe birnäçe gezek görünýändigi üçin, bu möhümdir.
Täze usul Gün işjeňligini birnäçe ýyl öňünden çaklamaga mümkinçilik berýär. Bu bolsa, öz gezeginde, Gün işjeňligini onlarça ýyl öňünden düşünmegi talap edýän kosmos uçuşlarynyň meýilnamalaşdyrylyşyny gowulandyrýar.


düýn 13:26
2.6k+

Alymlar strategik pikirlenip aw etmek ukyby bolan täsin möý hakda gürrüň berdiler

Alymlar soňky wagtlar Portia urugyna degişli möýleriň geň galdyryjy ukyplaryna üns berdiler. Ratgers uniwersitetiniň ewolýusion biology Skott Trewersiň Forbes neşirinde ýazan makalasynda bellemegine görä, bu möýler özleriniň örän kiçijik nerw ulgamyna garamazdan, çylşyrymly we çeýe awçylyk endiklerini özleşdiripdirler...

düýn 10:54
2.9k+

Fizikler Edisonyň unudylan tejribesinden geljegiň tehnologiýasynyň salgysyny tapdylar

XIX asyryň ahyrynda Tomas Edison iş edinip, lampalaryň has uzak wagtlap ýanmagynyň ýollaryny gözledi. Aradan takmynan 150 ýyl geçensoň, alymlar onuň tejribelerinden birini gaýtalamak kararyna geldiler we garaşylmadyk açyş etdiler...

10.02.2026 15:07
2.8k+

Niderlandlarda himiýa kanunlaryny inkär edýän we öz-özüni dikeldýän plastik döredildi

Niderlandlaryň Wageningen uniwersitetiniň barlagçylary, professor Ýasper wan der Guhtyň ýolbaşçylygynda, materialyň düýpgöter täze görnüşini oýlap tapdylar we oňa «kompleksimer» diýip at dakdylar. Onuň üýtgeşikligi, öň biri-birine düýbünden çapraz gelýär diýlip hasap edilen häsiýetleri-de özünde jemlemegindedir...

10.02.2026 09:48
1.9k+

Ýapon alymlary wolframdan 3D çap etmegiň täze usulyny işläp düzdüler

Hirosima uniwersitetiniň alymlary iň gaty senagat materiallarynyň biri bolan wolfram-kobalt karbidinden (WC-Co) dürli önümleri 3D çap etmegiň innowasion usulyny tapdylar. Täze tehnologiýa materialy doly eretmän, ony diňe ýumşatmak arkaly işleýär...