Event Horizon Telescope (EHT, «Wakalaryň gözýetiminiň teleskopy») halkara taslamasynyň astronomlary mart-aprel aýlarynda taryhda ilkinji gezek gara girdaby wideo düşürmegi meýilleşdirýär. Bu barada taslamanyň awtorlarynyň birine, Kembrij uniwersitetiniň professory Sera Markoffa salgylanyp, Guardian gazeti habar berýär.
Wideo düşürmek üçin Messier 87 (M87) galaktikasynyň merkezindäki gara girdap saýlandy. Onuň agramy 6 milliard Günüň agramyna, ululygy bolsa Gün ulgamyna barabardyr.
«Wakalaryň gözýetiminiň teleskopy» Antarktikadan başlap, Ispaniýa we Koreýa çenli tutuş dünýä boýunça ýerleşen 12 radioteleskopdan ybarat ulgamdyr. 2019-njy ýylda taslama gara girdabyň kölegesiniň ilkinji suratyny hödürledi. Indi alymlar ägirt uly gara girdaby hereketde görkezjek wideony düşürmegi maksat edinýär.
M87 gara girdaby aýratyn kadrlardan birsydyrgyn wideo alnar ýaly ýeterlik derejede haýal hereket edýär. Wideo düşürmek işleri mart we aprel aýyna meýilleşdirilýär, çünki hut bu döwürde obýekt birbada birnäçe teleskopdan görner.
Alymlar gara girdabyň aýlanma tizligi we ondan häzire çenli tebigaty näbelli bolan bölejikleriň çalt akymlarynyň nädip çykýandygy barada köpräk maglumat almagy umyt edýär.
«Filmi düşürmek kampaniýasy ýazda geçse-de, alymlar diňe teleskoplar tarapyndan alnan maglumatlaryň möçberi sebäpli gaty diskleri Germaniýa we ABŞ-a işlemäge fiziki taýdan ibermek üçin Antarktida tomsuna garaşmaly bolar» – diýip, Guardian ýazýar.
