Alymlar ilkinji gezek laboratoriýa syçanlarynda Alsgeýmer keselini doly bejerdiler

  • 09.01.2026 11:08
  • 3.7k+

P7C3-A20 dermanynyň syçanlarda synagdan geçirilmegi, hatda Alsgeýmer keseliniň soňky tapgyrlarynda-da ýady, kognitiw (aň-bilim) funksiýalary we neýron ulgamynyň gurluşyny doly dikeltmegiň mümkindigini görkezdi. Bu açyş patologiýanyň yzyna öwrülmesizdigi baradaky öňki düşünjeleri ret edýär we düýpli täze dermanlaryň işlenip düzülmegi üçin esas döredýär.

Bu barlagyň netijeleri Cell Reports Medicine žurnalynda Keýs-Western-Rezerw uniwersitetinden Endrýu Paýperiň ýolbaşçylygyndaky ylmy topar tarapyndan çap edildi.
Amiloid we tau-belogyna bagly kesel modelleri boýunça geçirilen synaglaryň dowamynda, P7C3-A20 birleşmesiniň energiýa çalşygy we beýni öýjükleriniň goragy üçin jogapkär bolan NAD⁺ molekulasynyň deňagramlylygyny dikeldýändigi anyklandy.

Terapiýanyň netijeleri:

  • Çişme prosesleri: Haýwanlarda beýni öýjükleriniň çişme (sowuklama) alamatlary ýitip gitdi.
  • Biomarkerleriň kadalaşmagy: Keseliň esasy görkezijisi bolan p-tau217 biomarkeriniň derejesi kadaly ýagdaýa geldi.
  • Gippokamp işjeňligi: Beýniniň ýat we öwrenmek üçin jogapkär bölegi bolan gippokampyň funksiýalary dikeldildi.

Adam beýnisiniň dokumalary bilen geçirilen deňeşdirmeler keseliň agyrlygy bilen NAD⁺ çalşygynyň bozulmagynyň arasyndaky gönüden-göni baglanyşygy tassyklady. Alymlar mitohondrial funksiýa we lipid çalşygy üçin jogapkär bolan 46 sany belogy anykladylar, olar terapiýanyň esasy nyşanalary bolup hyzmat etdi.
Bu usulyň adamlarda ulanylmagynyň howpsuzlygy baradaky klinikadan öňki barlaglar ýakyn ýyllarda geçiriler.


18.02.2026 12:14
4.2k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
7.9k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.6k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...

18.02.2026 07:37
7.2k+

Balykçylygyň gadagan edilmegi Ýanszy derýasynda 70 ýylda ilkinji gezek balyklaryň köpelmegine getirdi

Science žurnalynda Hytaýda geçirilen giň gerimli ekologik barlagyň netijeleri çap edildi. Onda alymlar 2021-nji ýylda Ýanszy derýasynyň howzunda täjirçilik maksatly balyk tutmaga girizilen on ýyllyk moratoriýanyň netijelerine baha berdiler...