Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

  • 29.12.2025 12:40
  • 2.7k+

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi.

Bu täsin ylmy iş barada IFLScience žurnalynda habar berildi. Barlagçylar myşsalaryň işjeňligini öýkünmek üçin gabyklary elastik elementler we motorlaşdyrylan esas bilen üpjün etdiler. Leňňeç şekillileriň guýrugyna esaslanýan prototiplerden biri 500 grama çenli agramy bolan zatlary saklap bilýän tutujy penjelere öwrüldi. Bu penje pomidordan başlap, şarikli ruçka çenli dürli dykyzlykdaky jisimleri aşa takyklyk bilen tutup bilýär.
Ýene bir nusga bolsa — iki "ýüzgüçli" suwda ýüzýän robot bolup, ol sekuntda 11 santimetre çenli tizlige bökdençsiz ýetmegi başarýar.

"Bu iş azyk galyndylaryny robot ulgamlaryna integrasiýa etmegiň mümkinçiligini ilkinji gezek görkezdi. Bu bolsa durnukly dizaýn bilen gaýtadan ulanmak ýörelgeleriniň utgaşmasydyr" diýip, barlagyň esasy awtory Sara Kim belledi. Onuň sözlerine görä, bu çemeleşme plastikden ýa-da metaldan ýasalan mehanizmlere garanyňda, gurluşy has-da ýönekeýleşdirýär.

Laboratoriýanyň müdiri Jozi Hýuz ekzoskeletleriň tebigy balansy saklaýandygyny we her bir bölegiň garaşsyz hereket etmegine mümkinçilik berýändigini nygtady. Alymlar tebigy formalaryň, hatda käbir inženerçilik kemçiliklerine garamazdan, emeli usulda döredilen köp sanly çözgütlerden has netijelidigini belleýärler.


11.05.2026 23:19
3.7k+

Alymlar 13-nji maýda Günüň ýüzünde täze güýçli partlamanyň boljakdygyny duýdurýarlar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos gözlegleri institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasynyň hünärmenleriniň habar bermegine görä, Günüň ýüzündäki indiki güýçli partlama 13-nji maýda bolup geçer....

10.05.2026 14:09
1.4k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

07.05.2026 14:36
3.4k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

07.05.2026 11:10
4.4k+

«Terminator-2» filmindäki ýaly: böleklenip, ýene-de täzeden ýygnalýan materiallar döredildi

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň hünärmenleri ýelim ýa-da himiki serişdeleri ulanmazdan, böleklenip we täzeden ýygnalyp bilýän robotlar we konstruksiýalar üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar....