26-njy noýabrda nobatdaky meýdan arheologik we ylmy işleriň netijesinde ýüze çykarylan täze tapyndylary muzeýlere tabşyrmak boýunça dabara geçirildi.
Tapyndylar Aşgabat şäherindäki Türkmenistanyň Döwlet Medeniýet Merkeziniň Döwlet muzeýiniň we Arkadag şäheriniň Taryhy we ülkäni öwreniş muzeýiniň gaznalaryna gowşuryldy.
2025-nji ýylyň ýaz we güýz aýlarynda Türkmenistanyň Taryhy we medeni ýadygärlikleri goramak, öwrenmek we dikeltmek boýunça milli müdirliginiň hünärmenleri, döwlet taryhy-medeni goraghanalarynyň işgärleri we Taryh we arheologiýa institutynyň işgärleri toplumlaýyn gözleg, gazuw-agtaryş we dikeldiş işlerini geçirdiler.
Gazuw-agtaryş işleri birnäçe obýektlerde alnyp baryldy:
- Ahal welaýatynda: Gökdepe etrabyndaky Paryz-depe ýadygärliginde, Mäne baba mawzoleýiniň golaýynda we gadymy Abiwerd galasynyň orta asyr Juma metjidinde.
- Balkan welaýatynda: Dehistan galasynyň Juma metjidinde.
- Daşoguz welaýatynda: Kerwensaraý ýadygärliginde.
- Lebap welaýatynda: Gadymy Amulda we Beýik Ýüpek ýolunyň Amul–Horezm şahasynyň ugrundaky Daýahatyn kerwensaraýynda.
- Mary welaýatynda: Akjagala kerwensaraýynda.
Işleriň dowamynda ýygnalan materiallar ýurduň taryhy baradaky maglumatlary giňeltdi. Gözlegler orta asyr türkmen şäherleriniň ýokary derejeli ösenligini tassyklady. Senetçilik önümçiliginiň güýçli ösüşi we giň söwda gatnaşyklary barada faktlar anyklanyldy. Bu maglumatlar şäherleşmegiň ýokary derejede bolandygyny görkezýär.
Özboluşly milli binagärlik mekdebiniň kemala gelendigi we ösen jemgyýetçilik guramaçylyk mehanizmleriniň bolandygy barada täze tassyklamalar alyndy.
Muzeý gaznalaryna dürli ýyllarda Ahal welaýatynyň ýadygärliklerinden — Köne Nusaýda, Altyn-depede, Namazga-depede, Ýylgynly-depede, Gara-depede we Paryz-depede tapylan 300-den gowrak arheologik önüm tabşyryldy. Olaryň arasynda Atyň heýkeljigi, palçykdan ýasalan gap-gaçlar we metal önümler (mysal üçin, ok ýaýynyň ujy we zähmet gurallary).
Şeýle hem Paryz-depeden tapylan we rejenlenen eneolit döwrüne degişli keramiki gap bar. Ol Änew medeniýetiniň ýaýramagynyň we gülläp ösmeginiň gönüden-göni şaýady hasaplanýar.
Sarahs etrabyndan tapylan Aleksandr Makedonskiniň şekili ýerleşdirilen kümüş drahma bar. Hünärmenleriň çaklamalaryna görä, bu önüm gadymy grek serkerdesiniň sebitdäki harby ýörişleri barada goşmaça maglumat berýär.
Ýatlap geçsek, oktýabr aýynyň ahyrynda Rimdäki Kapitoliý muzeýinde "Türkmenistanyň Gadymy Siwilizasiýalary" atly sergi açyldy. Prezident Serdar Berdimuhamedow dabara mahalynda Parfiýa medeniýetiniň gazananlarynyň halkara meýdançada görkezilmeginiň ähmiýetini nygtapdy.
