Rumyniýada dinozawr süňkleriniň uly üýşmegi tapyldy

  • 27.11.2025 11:28
  • 6k+

Paleontologlar Transilwaniýada ýerleşýän Haseg basseýninde (Rumyniýanyň demirgazyk-günbatar bölegi) ýaşy 72 million ýyllyk bolan dinozawrlaryň adaty däl baý mazarçylygyny tapdylar. Alymlar ululygy bäş inedördül metrden hem az meýdançada dinozawrlaryň 800-den gowrak süňküni, şol sanda birnäçe bölekleýin saklanyp galan skeletleri tapdylar.

PLOS ONE žurnalynda çap edilen barlagda aýdylmagyna görä, K2 kodly ady bolan meýdançada arheologlar şeýle-de amfibiýalaryň, pyşdyllaryň, krokodilleriň we süýdemdirijileriň galyndylaryna gabat geldiler.
Toparyň ýolbaşçysy Gabor Botfalwai: «2019-njy ýylda, Haseg basseýninde ilkinji gezek barlag işlerini geçirenimizde, K2 meýdançasyna gabat geldik. Bu möhüm pursatdy — derrew çaýyň hanasyndaky çal palçyk gatlaklarynda öwrülen, gaty gowy saklanyp galan onlap uly gara dinozawr süňklerini gördük» diýip gürrüň berdi.
Jynslaryň seljermesi 72 million ýyl mundan ozal tapyndynyň ýüze çykarylan ýerinde kiçeňräk subtropik kölüň bolandygyny we duýdansyz suw joşmalarynyň bu ýere yzygiderli ýagdaýda kenaryň ugrundaky delta gurşawyna ýygnanan haýwan läşlerini getirendigini görkezýär.

Makalanyň awtordaşy Soma Budaý belleýär: «Derýalaryň köle guýýan ýerinde akymyň bady haýallansoň, galyndylar ýygnanyp, bu ýerde aýratyn köp mukdarda süňk galypdyr».
Tapylan zatlaryň arasynda rabdodontidleriň we titanozawrlaryň bölekleýin skeletleri bar. Soňkylaryň tapylmagy aýratyn ähmiýetlidir: bu zauropodlaryň Transilwaniýada şeýle gowy saklanyp galan galyndylary ilkinji gezek tapylmagydyr.


şu gün 06:29
1.1k+

Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir...

düýn 14:55
1.1k+

Gresiýada iň gadymy agaç gurallar tapyldy: olaryň 430 müň ýyllyk taryhy bar

Gresiýadaky kölleriň biriniň kenarynda dünýäde iň gadymy agaç zähmet gurallary diýlip ykrar edilen iki sany artefakt tapyldy. Tapyndylaryň ýaşy, takmynan, 430 müň ýyla deň diýlip çak edilýär diýip, Associated Press habar berýär...

29.01.2026 10:31
5.8k+

Ýewropada ýaşan adamlar 25 müň ýyl ozal hem ýüzlerçe km aralykda gatnaşyk saklapdyrlar

Arheologlar Merkezi Ispaniýada, gelip çykyşy häzirki Fransiýanyň çäklerine degişli bolan we tapylan ýerinden 700 kilometrden gowrak uzaklykdan getirilen daş gurallaryny tapdylar. Science Advances žurnalynda çap edilen ylmy işde bellenilişi ýaly, bu aralyk Ýewropanyň paleolit döwri üçin daş gurallarynyň daşalan iň uzak aralygy hökmünde tassyklanylýar...

29.01.2026 06:43
2.8k+

Meksikada sapotekleriň 1,4 müň ýyl ozal guran aramgähi tapyldy

Meksikanyň Antropologiýa we taryh milli institutynyň (INAH) arheologlary San-Pablo-Uitso häkimliginiň ýerleşýän ýerinden sapotekleriň , takmynan, biziň eýýamymyzyň 600-nji ýylyna degişli bolan aramgähini ýüze çykardylar...