Rumyniýada dinozawr süňkleriniň uly üýşmegi tapyldy

  • 27.11.2025 11:28
  • 6k+

Paleontologlar Transilwaniýada ýerleşýän Haseg basseýninde (Rumyniýanyň demirgazyk-günbatar bölegi) ýaşy 72 million ýyllyk bolan dinozawrlaryň adaty däl baý mazarçylygyny tapdylar. Alymlar ululygy bäş inedördül metrden hem az meýdançada dinozawrlaryň 800-den gowrak süňküni, şol sanda birnäçe bölekleýin saklanyp galan skeletleri tapdylar.

PLOS ONE žurnalynda çap edilen barlagda aýdylmagyna görä, K2 kodly ady bolan meýdançada arheologlar şeýle-de amfibiýalaryň, pyşdyllaryň, krokodilleriň we süýdemdirijileriň galyndylaryna gabat geldiler.
Toparyň ýolbaşçysy Gabor Botfalwai: «2019-njy ýylda, Haseg basseýninde ilkinji gezek barlag işlerini geçirenimizde, K2 meýdançasyna gabat geldik. Bu möhüm pursatdy — derrew çaýyň hanasyndaky çal palçyk gatlaklarynda öwrülen, gaty gowy saklanyp galan onlap uly gara dinozawr süňklerini gördük» diýip gürrüň berdi.
Jynslaryň seljermesi 72 million ýyl mundan ozal tapyndynyň ýüze çykarylan ýerinde kiçeňräk subtropik kölüň bolandygyny we duýdansyz suw joşmalarynyň bu ýere yzygiderli ýagdaýda kenaryň ugrundaky delta gurşawyna ýygnanan haýwan läşlerini getirendigini görkezýär.

Makalanyň awtordaşy Soma Budaý belleýär: «Derýalaryň köle guýýan ýerinde akymyň bady haýallansoň, galyndylar ýygnanyp, bu ýerde aýratyn köp mukdarda süňk galypdyr».
Tapylan zatlaryň arasynda rabdodontidleriň we titanozawrlaryň bölekleýin skeletleri bar. Soňkylaryň tapylmagy aýratyn ähmiýetlidir: bu zauropodlaryň Transilwaniýada şeýle gowy saklanyp galan galyndylary ilkinji gezek tapylmagydyr.


14.03.2026 15:03
8.7k+

Efiopiýada Lýusi bilen döwürdeş 600 kg agramly äpet krokodil tapyldy

Paleontologlar mundan 3 million ýyl ozal Gündogar Afrikada ýaşan we gadymy adamlary awlan bolmagy juda ähtimal äpet krokodiliň täze görnüşini anykladylar. Bu görnüşe «Lýusiniň awçysy» diýen manyny berýän Crocodylus lucivenator diýlip at berildi...

11.03.2026 14:45
5.7k+

2000 ýaşly Bagdat batareýasy häzir hem işleýän bolup çykdy

Käwagt bir ownujak närse tutuş bir döwür baradaky düşünjäni üýtgedip bilýär. Arheologlaryň we inženerleriň arasynda bir asyra golaý wagt bäri çekeleşiklere sebäp bolup gelýän, «Bagdat batareýasy» ady bilen meşhur bolan syrly tapyndy bilen hem hut şeýle ýagdaý ýüze çykdy...

10.03.2026 11:39
4k+

Pekinde Türkmenistanyň wekiliýeti Hytaýyň Milli muzeýine baryp gördi

Hyzmatdaşlyk boýunça Türkmen-hytaý hökümetara toparynyň ynsanperwer hyzmatdaşlyk boýunça kiçi komitetiniň 9-njy mejlisinden soň, Türkmenistanyň wekiliýeti Pekindäki Hytaýyň Milli muzeýine baryp gördi. Bu barada Türkmenistanyň Bilim ministrligi habar berýär...

09.03.2026 16:49
22k+

Polşanyň tokaýlarynda gizlenip galan orta asyr şäherçesi tapyldy

Arheologlar Polşanyň günorta-gündogarynda örän gowy saklanan Kaplonosy Koloniýa – orta asyr şäherçesini ýüze çykardylar. Bu taryhy ýadygärlik Wlodawa şäheriniň golaýyndaky gür tokaýlaryň içinde nije asyrlap adam nazaryna ilmän saklanyp galypdyr...