Rumyniýada dinozawr süňkleriniň uly üýşmegi tapyldy

  • 27.11.2025 11:28
  • 6k+

Paleontologlar Transilwaniýada ýerleşýän Haseg basseýninde (Rumyniýanyň demirgazyk-günbatar bölegi) ýaşy 72 million ýyllyk bolan dinozawrlaryň adaty däl baý mazarçylygyny tapdylar. Alymlar ululygy bäş inedördül metrden hem az meýdançada dinozawrlaryň 800-den gowrak süňküni, şol sanda birnäçe bölekleýin saklanyp galan skeletleri tapdylar.

PLOS ONE žurnalynda çap edilen barlagda aýdylmagyna görä, K2 kodly ady bolan meýdançada arheologlar şeýle-de amfibiýalaryň, pyşdyllaryň, krokodilleriň we süýdemdirijileriň galyndylaryna gabat geldiler.
Toparyň ýolbaşçysy Gabor Botfalwai: «2019-njy ýylda, Haseg basseýninde ilkinji gezek barlag işlerini geçirenimizde, K2 meýdançasyna gabat geldik. Bu möhüm pursatdy — derrew çaýyň hanasyndaky çal palçyk gatlaklarynda öwrülen, gaty gowy saklanyp galan onlap uly gara dinozawr süňklerini gördük» diýip gürrüň berdi.
Jynslaryň seljermesi 72 million ýyl mundan ozal tapyndynyň ýüze çykarylan ýerinde kiçeňräk subtropik kölüň bolandygyny we duýdansyz suw joşmalarynyň bu ýere yzygiderli ýagdaýda kenaryň ugrundaky delta gurşawyna ýygnanan haýwan läşlerini getirendigini görkezýär.

Makalanyň awtordaşy Soma Budaý belleýär: «Derýalaryň köle guýýan ýerinde akymyň bady haýallansoň, galyndylar ýygnanyp, bu ýerde aýratyn köp mukdarda süňk galypdyr».
Tapylan zatlaryň arasynda rabdodontidleriň we titanozawrlaryň bölekleýin skeletleri bar. Soňkylaryň tapylmagy aýratyn ähmiýetlidir: bu zauropodlaryň Transilwaniýada şeýle gowy saklanyp galan galyndylary ilkinji gezek tapylmagydyr.


25.02.2026 12:01
4.3k+

Spinozawrlar deňiz mahluklary däl-de, ägirt uly hokgarlar bolup çykdy

Paleontologlar spinozawrlaryň öň çaklanylyşy ýaly, deňiz ýyrtyjylary däldigini anykladylar. Nigerde geçirilen gazuw-agtaryş işleri bu meselä aýdyňlyk girizdi.  2019-njy ýylda barlagçylar ol ýerden äň böleklerini tapan bolsalar,  soňky ekspedisiýada bolsa täze görnüşiň — Spinosaurus mirabilis-iň tas doly ystyhanyny ýüze çykardylar...

25.02.2026 06:08
7.6k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...