Arheologlar Keniýadaky Turkana basseýniniň töwereginde takmynan 2,75–2,44 million ýyl öňe degişli daş gurallary tapdylar. Bu gadymy gurallar olduwaý medeniýetine degişli bolup, irki adamlaryň häzirkizaman «şweýsar pyçaklary» ýaly köp funksiýaly ulanyş gurallary hökmünde hyzmat edipdir diýip, ScienceDaily ýazýar.
Barlagyň görkezmegine görä, takmynan, 300 müň ýylyň dowamynda gadymy hominidler hatda yzygiderli tokaý ýangynlaryna, güýçli guraklyklara we daşky gurşawdaky üýtgeşmelere garamazdan, bu görnüşdäki gurallary döretmegi dowam etdiripdirler. Gurallaryň gurluşynyň birmeňzeşligi tehniki endikleriň ululardan kiçilere geçirilendigini, ýagny durnukly medeni däbiň emele gelendigini tassyklaýar.
«Biz diňe bir wagtlaýyn täzelik däl-de, nesilden-nesle geçirilýän tehniki endikleriň durnukly medeni däbini ýüze çykardyk» diýip, taslamanyň ýolbaşçysy, Jorj Waşington Uniwersitetiniň antropologiýa professory Deýwid R. Braun aýtdy.
Ylmy topar wulkan külüniň wagt boýunça datirleme usullaryny, toprakdaky magnit anomaliýalarynyň seljerilmesini, dag jynslarynyň himiki düzümini we ösümlik galyndylaryny öwrenip, ekologiýa taryhyny dikeldipdir. Bu usullar arkaly gurallaryň ýasalmagy bilen klimatik üýtgeşmeler arasyndaky baglanyşyk yzarlanandyr.
Köp maksatly gurallaryň döredilmegi irki adamlara daşky şertlere uýgunlaşmaga, iýmitine et goşup, tebigatyň kyn şertlerinde ýaşamaga mümkinçilik beripdir. Şeýle endikler soňky tehniki ösüşleriň we açyşlaryň binýadyny düzdi.
