Türkmenistanda orta mekdepler üçin täze okuw kitaplary neşir edildi

  • 01.11.2025 13:07
  • 6k+

Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň teklibi boýunça Türkmen döwlet neşirýat gullugy tarapyndan ýurduň umumy bilim berýän orta mekdepleriniň okuwçylary  üçin täze okuw kitaplar çap edildi. Bu barada "Türkmenistan: Altyn asyr" elektron neşiri habar berýär.

5-nji synpda okaýan  okuwçylar üçin «Ýapon dili» okuw kitaby neşir edildi. Ol daşary ýurt dillerini okatmagyň usulyýetini kämilleşdirmek boýunça häzirki zaman talaplary nazarda tutulyp, tassyklanan okuw maksatnamasyna laýyklykda taýýarlanyldy. Okuw kitabyny  N.Amangeldiýewa, Z.Hojagurbanowa, T.Uehara dagy taýýarlapdyrlar.
Kitap ýapon ýazuwyna giriş, salamlaşmagyň esasy görnüşleri, şeýle hem «Tanyşlyk», «Meniň maşgalam», « Meniň mekdebim», «Okuw esbaplary», «Meniň synpym» ýaly mowzuklary özünde jemleýär. Kitap geçilen temalary gaýtalamak üçin tekstler we tilsimler, ses başarnyklaryny ösdürmek üçin sesli gollanmalar hem-de dili özleşdirmegi ýeňilleşdirmek üçin iki dildäki sözlük bilen baýlaşdyrylypdyr. 
Umumy bilim berýän orta mekdepleriň rus diline ýöriteleşen 5-nji synp okuwçylary üçin ýakynda «Matematika. 1-nji bölüm» okuw kitabynyň gaýtadan işlenen we üsti ýetirilen ikinji goýberilişi neşir edildi. Kitap Ž.Starostina, S.Wolkowa we H.Geldiýew tarapyndan taýýarlanypdyr.
Kitap «Natural sanlar we olaryň üstünde hereket» we «Geometriki şekiller we ölçegler» diýen iki sany bölümden ybaratdyr. Birinji bölümde natural sanlar we nul düşünjelerine, ýazmagyň we sanlary deňeşdirmegiň düzgünlerine, goşmak, aýyrmak, köpeltmek we bölmek hereketlerine, olaryň häsiýetlerine we özara baglanyşygyna seredilýär. Deňlemeleriň, harply aňlatmalaryň hem-de köpeltmegiň paýlaýjylyk häsiýetleriniň öwrenilmegine aýratyn üns berilýär.
Ikinji bölümde okuwçylar esasy geometrik düşünjeler: kesim, burç, üçburçluk, inedördül, gönüburçluk we kub bilen tanyşýarlar. Şeýle hem uzynlygy, meýdany, göwrümi we agramy ölçemegiň usullary öwrenilýär, çyzgyjyň we transportiriň ulanylmagy bilen şekilleri gurmak başarnyklary ösdürilýär. Şeýle hem kitap synag ýumuşlaryny hem-de özüňi barlamak üçin gönükmeleri özünde jemleýär, bu bolsa mekdep okuwçylarynyň okamaga we özbaşdak işlemäge bolan gyzyklanmalaryny ösdürmäge ýardam edýär. 
Rus diline ýöriteleşen 2-nji synpyň okuwçylary üçin «Informatikanyň esaslary» okuw kitaby täzeden neşir edildi. Kitaby  L.Ruliýewa, W.Çernikowa, J.Annamyradowa, O.Mämmetgulyýewa hem-de H.Baýramowa dagy taýýarlapdyrlar. Bu kitapda tematiki bölümleriň ýedisi bolup, olarda okuw dersiniň esasy ugurlary yzygiderli açylýar.
Kitabyň başynda kompýuter bilen işlenilende tehniki howpsuzlygyň esaslaryna we maglumatlary girizmek we almak gurallaryna garalýar. Soňra okuwçylar dürli görnüşli – grafiki, tekst, ses we nyşanly maglumatlar bilen tanyşýarlar. Algoritmleri ýazmak we olary ýerine ýetirmek usullaryny öwrenmek arkaly algoritmik pikirlenişi döretmäge aýratyn üns berilýär. 
Tejribe häsiýetli bölüm «Windows»  ulgamyny özleşdirmäge, klawiatura bilen işlemäge hem-de suratlary redaktirlemek we şekilleriň bölekleri bilen  işlenilýän amallary goşmak bilen birlikde, kompýuter grafikasynyň esaslaryna bagyşlanypdyr. Kitabyň materiallary internetde işlemegiň esasy düşünjeleri bilen tanyşmak arkaly tamamlanýar. Her bölüm tejribe ýumuşlaryny hem-de öwrenilenleri gaýtalamak we berkitmek üçin sowallary özünde jemleýär.


05.01.2026 15:43
6.7k+

Magtymguly adyndaky TDU-nyň talyplary halkara bäsleşiklerinde üstünlik gazandylar

Magtymguly adyndaky Türkmen döwlet uniwersitetiniň talyplary abraýly halkara bäsleşiklerinde baýrakly orunlara mynasyp boldular. Aýlar Arazberdiýewa “GDA-nyň iň gowy talyby”, Nurýagdy Baýryýew bolsa “Iň gowy ylmy iş - 2025” halkara bäsleşiklerinde ýeňiş gazandy...

04.01.2026 12:24
5.8k+

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti 12-nji synp okuwçylarynyň arasynda iňlis dilinden bäsleşik geçirdi

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersiteti iňlis dili boýunça bäsleşik geçirdi. "Bitaraplyk — dillerimiziň senasy" diýlip atlandyrylan bäsleşik Aşgabat we Arkadag şäherleriniň orta mekdepleriniň 12-nji synp okuwçylarynyň arasynda geçirildi...

02.01.2026 16:51
16k+

Türkmenistanly okuwçylara ABŞ-da okamaga mümkinçilik berýän «FLEX» synaglarynyň wagty we ýeri belli boldy

2026-2027-nji okuw ýyly üçin ABŞ-nyň Hökümeti tarapyndan maliýeleşdirilýän ýokary synp mekdep okuwçylary üçin «FLEX» maksatnamasynyň 2025-2026-njy ýylda geçiriljek bäsleşiginiň rejesi belli boldy. Bu barada Halkara bilim boýunça amerikan geňeşleri habar berdi...

01.01.2026 18:19
4.2k+

Türkmen talyp gyzlary Hytaýda geçirilen halkara olimpiadasynda baýrakly orunlary aldylar

Türkmenistanyň Döwlet energetika institutynyň talyp gyzlary Hytaý Halk Respublikasynyň Nankin şäherinde geçirilen Nazary mehanika boýunça VI halkara olimpiadasynda kümüş medallara mynasyp boldular. Türkmenistanyň Bilim ministrliginiň habar bermegine görä, ýaryşyň jemleri boýunça milli ýygyndy toparymyz hem toparlaýyn hasapda ikinji orny eýeledi...