Çip ýetmezçiligi bütin dünýäde awtomobil önümçiligini bökdeýär

  • 31.10.2025 15:44
  • 4.8k+

Bütin dünýäde awtoöndürijiler çip ýetmezçiligi sebäpli önümçiligi azaldýar ýa-da azaltmagy meýilleşdirýär. Pudakda üpjünçilik zynjyryna awtomobil çiplerini öndürýän Nexperia kompaniýasynyň töwereginde Niderlandlar bilen Hytaýyň arasynda ýüze çykan dawa zyýan ýetirdi diýip, Bloomberg habar berýär.

13-nji oktýabrda Niderlandlaryň häkimiýetleri eýýäm birnäçe ýyl bäri Hytaýyň Wingtech Technology korporasiýasyna degişli bolan Nexperia öndürijisini millileşdirmäge synanyşdy. Hökümet Ýewropada çip üpjünçiligini gözegçilik astyna almak üçin möhüm kärhanalaryň işine goşulmaga mümkinçilik berýän “Haryt elýeterliligi” kanunyna salgylandy. Bu çözgüdiň sebäbi ABŞ bilen ÝB-niň, şeýle-de Hytaýyň arasynda söwda dartgynlylygynyň artmagy boldy. Muňa jogap hökmünde Hytaý ygtyýarnamasyz Nexperia-nyň önümlerini eksport etmegi gadagan etdi.
Netijede, bu awtoöndürijileriň işine derrew öz täsirini ýetirdi. Honda Motor kompaniýasy Demirgazyk Amerikadaky käbir zawodlarynda önümçilik möçberini azaltdy. Kanadadaky zawodda bolsa Civic sedanlarynyň we CR-V ulaglarynyň önümçiligi iki esse azaldyldy, Meksikadaky zawod sişenbe güni doly ýapyldy.
Ýewropanyň awtoöndürijileri ýakyn günlerde önümçiligiň togtadylyp bilinjekdigini duýdurýar. Ýewropanyň awtoöndürijiler assosiasiýasynyň maglumatlaryna görä, kompaniýalar zawodlary ýapmazlyk üçin ätiýaçlyklar bilen oňmaga çalyşýar.
ABŞ-da Awtomobil we enjam öndürijiler assosiasiýasy, eger Nexperia bilen bagly dawa çözülmese, amerikan zawodlarynyň birnäçe hepdeden önümçilik üçin “düýpli netijeler” bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini belledi.
Ford Motor-yň baş direktory Jim Farli bu ýagdaýy “syýasy” mesele diýip atlandyrdy. General Motors-yň baş direktory Meri Barra bolsa çäklendirmeleriň “önümçilige täsir edip biljekdigini” habar berdi. Stellantis NV bolup biljek täsire baha bermek we netijeleri ýumşatmak boýunça çäreleri işläp taýýarlamak üçin Nexperia we beýleki üpjün edijiler bilen hyzmatdaşlyk edýändigini belledi.  
Toyota Nexperia-nyň eksportynyň togtadylmagynyň entek önümçilige düýpli täsir etmändigini aýtdy.
Nissan-yň baş direktory kompaniýanyň ätiýaçlygynyň noýabryň birinji hepdesine çenli ýetjekdigini habar berdi. 


05.06.2026 18:16
4.9k+

Mitsubishi we Nissan bileleşip täze pikap dörederler

Mitsubishi kompaniýasy Nissan bilen bilelikde işlenip düzüljek täze model arkaly pikaplarynyň hataryny giňeltmegi meýilleşdirýär. Täze önüm ilkinji nobatda ABŞ-nyň bazaryna gönükdiriler....

05.06.2026 15:49
3.6k+

Ford howpsuzlyk kemerindäki näsazlyk sebäpli 420 müňe golaý ulagy yzyna çagyrýar

Ford Motor kompaniýasy howpsuzlyk kemerinde ýol-ulag heläkçiliginde şikes almak howpuny ýokarlandyryp biljek kemçilik sebäpli ABŞ-da 419 967 ulagy yzyna çagyrýandygyny yglan etdi....

05.06.2026 00:37
7.4k+

Toyota gizlenýän gapy tutawaçlarynyň täze görnüşini oýlap tapdy

Toyota kompaniýasy awtoulaglaryň daşky görnüşini we howpsuzlygyny ýokarlandyrmaga niýetlenen gizlenýän gapy tutawaçlarynyň täze gurluşyny patentledi. Patent arzasy ABŞ-nyň Patentler we haryt nyşanlary edarasy......

04.06.2026 17:27
2.8k+

Mazda ýaş sürüjiler üçin iň gowy ulaglaryň reýtinginde birinji orna çykdy

Amerikanyň IIHS we "Consumer Reports" guramalary tarapyndan taýýarlanan ýetginjekler üçin iň howpsuz awtoulaglaryň ýyllyk reýtinginde "Mazda" garaşylmadyk ýagdaýda lider boldy....