Polşadaky “Takyr Dagynda” kelleçanak kesmek üçin ulanylan gadymy kelt guraly tapyldy

  • 31.10.2025 12:44
  • 6.6k+

Polşaly arheologlar kelleçanagyň töweregini kesip ýa-da deşip bejermekde ulanylýan seýrek duş gelýän kelt guralyny tapdylar. Tapyndy b.e. öňki IV–III asyrlara degişli. Bu bolsa Merkezi Ýewropada ýaşan keltleriň lukmançylyk endiklerine eýe bolandygyny görkezýär diýip, Nauka w Polsce neşiri habar berýär.

Artefakt Mazowşeniň çägindäki “Takyr Dagy” arheologik meýdançasynda tapyldy. Gazuw-agtaryş işleri Warşawanyň Döwlet arheologiýa muzeýinden Bartłomeý Kaçinskiniň ýolbaşçylygyndaky topar tarapyndan Warşawa uniwersitetiniň arheologiýa fakulteti bilen bilelikde geçirildi. Ilkibaşda guralyň näme üçin ulanylýandygy belli bolman galdy, ýöne ýöriteleşdirilen ylmy çeşmeleriň seljerilmeginden soň, oňa kelleçanak kesmekde ulanylýan skalpel diýip baha berildi.
Kaçinskiý şeýle gurallaryň öň Rumyniýada, Horwatiýada we Awstriýada hem tapylandygyny, ýöne olaryň örän seýrek duş gelýändigini belledi. Alymlar Mazowşeden geçen kelt toparlarynyň özleri bilen amaly ýa-da däp-dessur maksatly bejeriş işleri bilen meşgullanýan lukman ýa-da druid alyp baran bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar.
Mundan başga-da, gazuw-agtaryş dowam eden ýerde demir senetçiligine degişli yzlar hem tapyldy: şlak bölekleri we gurallary bejermek üçin niýetlenen kiçijik sandalyk. Bu tapyndylar şol wagtky kelt jemgyýetiniň senetçilikde hem, bejeriş tejribesinde hem ösen bolandygyny görkezýär.
Bu arheologik ýadygärlikde gözleg işleri 1970–1980-nji ýyllarda hem alnyp barlypdy. 2024-nji ýyldan bolsa gazuwlara täzeden başlandy. Maksat — bu ýeri syýahatçylara açyk bolan bilim ýodasyna öwürmek.


17.11.2025 14:06
5.9k+

Alymlar Perudaky syrly çukurlaryň inklerde buhgalterçilik guraly bolandygyny çaklaýarlar

Alymlar Perudaky syrly Monte-Sýerpe ýadygärliginiň maksady barada täze bir çaklamany hödürlediler. Täze gipoteza görä, müňlerçe çukurdan ybarat ägirt uly toplum, inkleriň harytlary hasaba almak we alyş-çalyş etmek üçin ulanan hasapçylyk ulgamynyň bir bölegi bolup hyzmat edip bilerdi...

11.11.2025 13:06
7.4k+

Gadymy maýýa ybadathanasy Älemiň modeli bolup çykdy

Arheologlar 2020-nji ýylda Meksika bilen Gwatemalanyň serhetinde tapylan Aguada-Feniks maýýa ybadathanasynyň, hakykatda, ägirt “kosmogrammadygyny” – gadymy maýýalaryň Älemi göz öňüne getirişiniň modelidigini anyklady diýip, Live Science habar berýär...

10.11.2025 06:35
3.8k+

Taýwanda arheologlar şeker ulanylyp gurlan gadymy ýollary tapdylar

Taýwanyň Tainan şäherinde arheologlar XIX asyryň birinji ýarymynda gurlan ýollaryň böleklerini tapdylar. Tapyndynyň aýratynlygy — ýol gurluşygynda adaty materiallaryň arasynda şekeriň ulanymagydyr diýip, Taipei Times neşiri ýazýar...

09.11.2025 20:23
7.5k+

Türkiýede 5000 ýyl mundan ozal bolup geçen ýertitremesiniň yzlary tapyldy

Çanakkale uniwersitetiniň arheologlary Türkiýäniň günorta-gündogaryndaky gadymy Çayönü Depesi oturymly ýerinde takmynan 5000 ýyl mundan ozal bolup geçen ýertitremesiniň yzlaryny ýüze çykardylar. Barlagyň netijeleri Arkeonews žurnalynda neşir edildi...