Polşadaky “Takyr Dagynda” kelleçanak kesmek üçin ulanylan gadymy kelt guraly tapyldy

  • 31.10.2025 12:44
  • 6.7k+

Polşaly arheologlar kelleçanagyň töweregini kesip ýa-da deşip bejermekde ulanylýan seýrek duş gelýän kelt guralyny tapdylar. Tapyndy b.e. öňki IV–III asyrlara degişli. Bu bolsa Merkezi Ýewropada ýaşan keltleriň lukmançylyk endiklerine eýe bolandygyny görkezýär diýip, Nauka w Polsce neşiri habar berýär.

Artefakt Mazowşeniň çägindäki “Takyr Dagy” arheologik meýdançasynda tapyldy. Gazuw-agtaryş işleri Warşawanyň Döwlet arheologiýa muzeýinden Bartłomeý Kaçinskiniň ýolbaşçylygyndaky topar tarapyndan Warşawa uniwersitetiniň arheologiýa fakulteti bilen bilelikde geçirildi. Ilkibaşda guralyň näme üçin ulanylýandygy belli bolman galdy, ýöne ýöriteleşdirilen ylmy çeşmeleriň seljerilmeginden soň, oňa kelleçanak kesmekde ulanylýan skalpel diýip baha berildi.
Kaçinskiý şeýle gurallaryň öň Rumyniýada, Horwatiýada we Awstriýada hem tapylandygyny, ýöne olaryň örän seýrek duş gelýändigini belledi. Alymlar Mazowşeden geçen kelt toparlarynyň özleri bilen amaly ýa-da däp-dessur maksatly bejeriş işleri bilen meşgullanýan lukman ýa-da druid alyp baran bolmagynyň mümkindigini çaklaýarlar.
Mundan başga-da, gazuw-agtaryş dowam eden ýerde demir senetçiligine degişli yzlar hem tapyldy: şlak bölekleri we gurallary bejermek üçin niýetlenen kiçijik sandalyk. Bu tapyndylar şol wagtky kelt jemgyýetiniň senetçilikde hem, bejeriş tejribesinde hem ösen bolandygyny görkezýär.
Bu arheologik ýadygärlikde gözleg işleri 1970–1980-nji ýyllarda hem alnyp barlypdy. 2024-nji ýyldan bolsa gazuwlara täzeden başlandy. Maksat — bu ýeri syýahatçylara açyk bolan bilim ýodasyna öwürmek.


düýn 21:48
2.9k+

Italiýada 12 müň ýyl ozal ýaşan gyzjagazda girdenekligiň seýrek görnüşi ýüze çykaryldy

Italiýanyň günortasyndaky gowakda takmynan 12 000 ýyl ozal ýaşan ýetginjek gyzyň galyndylary tapyldy. Live Science neşiriniň habar bermegine görä, onda akromezomeliki displaziýanyň Maroto görnüşiniň alamatlary anyklandy...

01.02.2026 18:56
6.9k+

Kiçijek, özem süsek: Meksikada dawany kelle bilen çözen dinozawrjyk tapyldy

Halkara paleontologlar topary häzirki zaman iri göwrümli guşuň ölçeginden uly bolmadyk dinozawryň täze görnüşiniň üstünden bardylar. Dinozawryň kellesindäki süňk ösüntgisi, onuň dürli häsiýetli çaknyşyklary süsüşmek arkaly çözen bolmagy ahmal diýen çaklamany döredýär...

31.01.2026 15:26
3.2k+

Paleontologlar 512 million ýyllyk deňiz ekoulgamyny tapdy

Hytaýyň Hunan welaýatynda 512 million ýyl taryhy bolan, şonda-da gowy saklanyp galan deňiz ekoulgamynyň galyndylary tapyldy diýip, New Scientist neşiri habar berýär. Bu tapyndy Ýer ýüzüniň taryhyndaky ilkinji köpçülikleýin gyrylmadan soň haýwanat dünýäsiniň ýagdaýyny jikme-jik seljermäge mümkinçilik berýär...

29.01.2026 12:37
2k+

Hytaýda Aziýadaky iň gadymy çylşyrymly gurallar tapyldy

Arheologlar Gündogar Aziýada iň gadymy çylşyrymly daş gurallaryny ýüze çykardylar. Bu täze tapyndy sebitiň tehnologik taýdan yza galandygy baradaky öňki garaýyşlary şübhe astyna alýar. Bu barada "Nature Communications" žurnalyndaky ylmy işde aýdylýar...