Fransiýada arheologlar, tötänlikde, balykgulakdan bezeg öndürýän iň gadymy ussahanany tapdylar. Onuň ýaşy 42 müň ýyl diýlip hasaplanylýar. Bu tapyndy La-Roş-a-Pierro atlandyrylýan paleolit ýadygärliginden, Sen-Sezer (Ýokary Şaranta) ýerinden tapyldy. Bu barada hünärmenler Proceedings of the National Academy of Sciences žurnalynda çap edilen makalada habar berýärler.
Alymlar bu ussahanany şatelperon medeniýetine, ýagny Ýewropada soňky neandertallaryň ýaşan we Homo sapiens-leriň peýda bolan döwrüne degişli diýip hasaplaýarlar. Kimleriň bu zynjyrly bezegleri öndürendigi belli däl.
Gazuw agtaryş işleri geçirilende, arheologlar deşikli we boýalan balykgulaklary, şeýle hem pigmentleri tapdylar. Olaryň käbiri ulanylmandyk, bu bolsa doly derejeli ussahananyň bolandygyny subut edýär.
Çig mallar uzak ýerlerden getirilipdir: balykgulaklar Atlantik deňzinden 100 km uzaklykdan, pigmentler bolsa 40 km-den getirilipdir. Bu söwda gatnaşyklaryndan we adamlaryň uzak aralyklary geçmek ukybynyň bolandygyny äşgär edýär.
Şeýle-de şol ýerden neandertallaryň esbaplary we haýwanlaryň galyndylary tapyldy. Bularyň ählisi şol döwrüň durmuşynyň köpdürli we çylşyrymly bolandygyny görkezýär.
Bilermenleriň pikirine görä, bu tapyndy, simwolik hereketleriň artýandygyny görkezýär: adamlar özlerini bezäp başlapdyrlar, sosial rollaryň we aýry-aýry toparlaryň bolandygyny görkezýär. Bu ilkinji Homo sapiens-leriň bu sebitde 42 müň ýyl ozal bolandyklaryny tassyklaýar.
