Günorta Morawiýada, Pawlow daglarynyň eteginde arheologlar üýtgeşik artefakty – grawett döwrüniň awçysynyň daş gurallarynyň toplumyny gazyp aldy. Tapyndy ýerde, takmynan, 30 müň ýyl ýatan diýip, Anthropology neşiri ýazýar.
Görnüşi ýaly, gurallar gowy gaplanyp, eýesi tarapyndan ýatdan çykarylan bolmaly.
Tapyndy orta-giçki grawett döwrüne degişli Milowise IV diýen ýerde ýüze çykaryldy. Bu ýerde gazuw agtaryş işleri 2009-njy ýyldan bäri alnyp barylýar. Toplum 29 predmetden ybarat: päkiler, peýkam, kepje we bölekler. Artefaktlaryň tertipli ýerleşmegi olaryň birwagtlar haltajyga ýa-da ýumşak materiala dolanandygyny görkezýär.
Arheologlar gurallaryň köpüsiniň demirgazykdan 130 km-den gowrak we günorta-gündogardan 100 km aralykdan getirilen daşlardan ýasalandygyny belleýär. Bu awçylaryň köp hereket edendigini ýa-da sosial gatnaşyklaryň işjeň bolandygyny görkezýär. Köp gurallar üýtgedilip, bejerilip gaýtadan ulanylypdyr. Bu hem daş gurallarynyň “bir gezeklikdigi” baradaky pikirleri ret edýär.
Gurallar toplumy ýokary paleolit adamynyň durmuşyna: onuň nädip awa taýýarlanandygyna, syýahat edendigine we öz gurallaryna ideg edendigine has gowy düşünmäge kömek edýär.
