Крылья у них неспроста… Оказалось, что предки страусов и эму умели летать

  • 23.09.2025 17:09
  • 6.6k+

Alymlar düýeguşuň, emunyň, kazuaryň, kiwiniň we nandunyň ata-babalarynyň uçmaga ukyply bolandygyny ýüze çykardylar. Paleognatlar diýlip atlandyrylýan bu maşgalanyň häzirki zaman wekilleri ewolýusiýanyň netijesinde, indi diňe ylgamaga ukyply bolansoň bu ukybyny ýitiripdir.

Olar diňe gysga aralyga uçýarlar, mysal üçin, Merkezi we Günorta Amerikanyň tinamousy diňe howpdan gaçmaga mejbur bolanda ýa-da päsgelçilikden geçmeli bolanda diňe gysga aralyga uçup bilýär.
Käbir alymlar 160 million ýyl ozal Gondwana superkontinenti Günorta Amerika, Afrika, Awstraliýa, Hindistan, Täze Zelandiýa we Antarktidany emele getirip, dargap başlanda guşlaryň ata-babalarynyň bölünip başlandygyny çaklaýarlar. Şeýle-de bolsa, genetiki barlaglar "paleognatyň görnüşleriniň ewolýusiýa bölünişigi yklymlar eýýäm bölünip aýrylandan soň bolup geçendigini" görkezdi diýip,  Smitsonow Milli tebigatyň taryhy muzeýinden barlagyň baş awtory Klara Uidrig gürrüň berdi.
Alymlar paleogenow döwrüne degişli (66–23 million ýyl ozal) Lithornis promiscuus galyndylaryny öwrendiler. Uçuş myşsalarynyň birigen döş süňki gaty gowy saklanypdyr diýen ýaly. Derňew guşuň ýa-ha ganatlaryny yzygiderli kakyp, ýa-da ganat kakmagy süýşmek bilen utgaşdyryp uçup biljekdigini ýüze çykardy.
Paleognatlaryň uçuş ukybyny ýitirmegi iki faktor bilen baglanyşykly: gury ýerde iýmit tapmak mümkinçiliginiň bolmagy we ýyrtyjylaryň ýoklugy. Takmynan 65 million ýyl ozal dinozawrlaryň ýok bolup gitmegi bilen iri ýyrtyjy haýwanlar ýitirim bolýar, bu bolsa guşlara emu we düýeguş ýaly çalt ylgaýjylara öwrülmäge ýa-da kazuarlar ýaly güýçli we howply bolmaga maý berýär.
Bu barlag Royal Society's Biology Letters žurnalynda çap edildi.


16.01.2026 15:17
4.9k+

Ученые нашли старейшую реку на планете: она текла по Земле задолго до динозавров

Учёные выяснили, какая река является самой древней на Земле. Таковой оказалась река Финке в Австралии, пишет издание Live Science. Геоморфолог из Аризонского университета Виктор Бейкер сообщил, что возраст этой речной системы составляет от 300 до 400 миллионов лет, что делает её старше динозавров...

16.01.2026 15:12
2.9k+

Исследование показало — микрогравитация меняет форму мозга астронавтов

Космические полеты оказывают влияние на организм астронавтов, приводя к потере мышечной массы, снижению плотности костей и нарушению водно-солевого баланса. Но этим дело не ограничается. Они также влияют на структуру мозга...

14.01.2026 10:20
2.4k+

Учёные выяснили, что мозг «дорисовывает» реальность

Мозг не просто принимает сигналы от органов чувств, а активно их обрабатывает и дополняет, создавая понятную и комфортную картину происходящего. К такому выводу пришли учёные в исследовании, опубликованном в журнале Nature Neuroscience...

11.01.2026 20:28
8.4k+

Почему в лифте принято молчать: ученые изучили причину неловкости в замкнутом пространстве

Молчание в лифте между незнакомыми людьми является специфической формой социального взаимодействия, адаптированной к условиям вынужденной близости в городской среде. Исследователь из Пермского национального исследовательского политехнического университета (ПНИПУ) В...