Hytaý alymlary sütün öýjükleriniň kömegi bilen maýmynlaryň garramagyny haýallatdy

  • 15.09.2025 09:48
  • 1.7k+

Hytaýyň ylymlar akademiýasynyň alymlarynyň geçiren ylmy gözlegleri adamyň genetiki taýdan güýçlendirilen sütün öýjükleriniň maýmynlarda garrama alamatlaryny haýalladyp biljekdigini görkezdi. Netijeler Cell žurnalynda neşir edildi.

Tejribe üçin dokumalara ýeten zeperden soň dikelmäge kömek edýän mezenhimal sütün öýjükleri ulanyldy. Alymlar olary uzak ömür bilen baglanyşykly FOXO3 belogy bilen güýçlendirdi. 44 hepdäniň içinde garry makakalara her iki hepdeden şeýle öýjükler sanjym arkaly goýberildi.
Seljerme haýwanlaryň biologiki ýaşynyň peselendigini görkezdi: dürli usullar boýunça – 3-5 ýyl. Has uly täsirler deride, myşsalarda, öýkenlerde we beýnide göründi. Ýat we bilim üçin jogap berýän gippokampda öýjükler ortaça 2,5 ýyl, neýronlaryň käbir görnüşlerinde 7 ýyldan gowrak ýaşardy.
Alymlar beýniniň işiniň, süňkleriň dykyzlygynyň we reproduktiw saglygyň gowulaşandygyny belledi. Şol bir wagtyň özünde, goşmaça täsirler ýüze çykarylmady.
Ylmy gözleg entek irki tapgyrda, ýöne onuň netijeleri geljekde adamlarda hem ýaş bilen bagly üýtgemeleri haýalladyp biljek bejergini döretmegiň mümkinçiligini görkezýär.


düýn 15:17
3.5k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

düýn 15:12
2k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

14.01.2026 10:20
2.3k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.3k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...