Hytaýly biologlar 36 petabaýtlyk maglumaty saklamak üçin “DNK- kassetany” döredýärler

  • 14.09.2025 23:25
  • 3.6k+

Guandunyň Günorta ylym we tehnologiýa uniwersitetiniň alymlary sanly maglumatlary saklamagyň täze usulyny oýlap tapdylar. Olar 1980-nji ýylyň äheňindäki ýüzüne dezoksiribonuklein kislotasynyň sintetiki molekulalary çap edilen plastik lentany öz içine alýan "DNK-kassetany" işläp taýýarladylar. Işläp taýýarlama barada Science neşiri habar berýär.

Taslamanyň awtory Sinýu Szýanyň sözlerine görä, DNK-nyň molekulalaryny sanly maglumatlary saklamak üçin programmirläp bolýar. "Birlikleriň we nollaryň" ornuny azotly esaslar - adenin, guan, timin we sitosin tutýar. Şeýle tehnologiýa islendik faýly: aýdym-sazy, şekili, wideony ýa-da teksti ýatda saklamaga mümkinçilik berýär.
Maglumatlary okamagy aňsatlaşdyrmak üçin alymlar lenta maglumatlary kategoriýalaşdyrýan ştrih kodlary geçirdiler.

"Ştrih-kodlar arkaly DNK-daky maglumatlary okamak kitaphanada kitap gözlenen ýalydyr. Ilki bilen kitabyň haýsy tekjededigini gözleýärsiň, soňam beýlekileriň arasyndan tomy tapaýmaly" diýip, Sinýu Szýan belledi.

Täze maglumat göteriji uly göwrümli maglumatlary saklamaga ukyply: 100 metr lenta hersi 10 megabaýtdan 3 milliarddan gowrak aýdym-saz faýly sygýar. Jemi kuwwaty 36 petabaýt bolýar. Lenta ýazgylaryň hilini asyrlarboýy saklaýan seolit imidazolatyň ýörite örtügi bilen goralýar.
Ýeke-täk ýetmezi, ol hem oýlap tapyşy adaty pleýerde diňlemek mümkin däl. Enjamyň formatlary adaty däl. "DNK-kaseta" bilen işlemek üçin ýörite enjamlar zerurdyr.


düýn 09:06
1.9k+

Hytaý kosmos bilen Ýeriň arasynda maglumat alyşmakda täze rekord goýdy: sekuntda 120 gigabit

Hytaýly hünärmenler kosmos bilen Ýeriň arasynda lazer şöhlesi arkaly maglumat geçirmek boýunça nobatdaky synagy üstünlikli tamamladylar. Hytaýyň Ylymlar akademiýasynyň Aerokosmos maglumatlary instituty (AIR) maglumat geçirmegiň tizliginiň sekuntda 120 gigabite (Gbps) ýetendigini mälim etdi...

05.02.2026 16:20
7.1k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...

05.02.2026 02:03
2.5k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 11:00
5.4k+

Gün sowaşýar: onuň işjeňligi 2024-nji ýyldaky iň ýokary derejesinden 2–3 esse peseldi

Günüň işjeňligi durnukly peselme tapgyryna geçdi. Häzirki işjeňlik döwrüniň iň ýokary nokady 2024-nji ýylda doly geçildi diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary instituty habar berýär. Berilýän maglumatlardan çen tutsaň, ýakyn ýyllarda görkezijiler geçilen ýokary derejelerine gaýdyp gelmez...