Sisiliýanyň kenarlarynda Birinji Puni urşy döwrüniň gadymy rim tuwulgasy tapyldy

  • 14.09.2025 19:24
  • 2.7k+

Sisiliýanyň suwlarynda b.e.öň 241-nji ýylda Egad adalaryndaky söweş wagty ýitirilip bilnen gadymy rim bürünç tuwulgasy tapyldy diýip, Live Science habar berýär.

Tuwulgany we ýene 30 töweregi predmeti Suwa giden ýerleri resminamalaşdyrmak boýunça jemgyýetiň (Society for the Documentation of Submerged Sites, SDSS) daýwerleri tapdy. Ähtimal, artefaktlar gadymy rim gämisi ele salnanda bortdan gaçan bolmaly.
Tapylan tuwulga montefortino hökmünde belli bolan sowut modeline degişli. Rimliler bu stili keltlerden alypdyr. Şeýle görnüşli tuwulgalar b.e.öň IV asyrdan b.e. I asyryna çenli ulanylypdyr. Olaryň ýokarsynda ýelek dakar ýaly ýer, şeýle-de häzirkizaman kepkalaryna meňzeş gaş we ýaňak ýerinde gorag plastinalary bar.
B.e.öň 241-nji ýylyň 10-njy martynda Egad adalaryndaky söweşde Karfageniň (häzirki Tunisiň ýerindäki şäher döwleti) we Gadymy Rimiň goşunlary uruşýar. Gadymy grek taryhçysy Polibiý karfagen goşunynyň san taýdan agdyk gelendigini, ýöne rimlileriň has taýýarlykly bolandygyny belledi. Netijede, Karfagen Sisiliýadaky ýerleri elden gidirip, b.e.öň 264-nji ýyldan bäri dowam eden Birinji Puni urşunda ýeňildi. Bu söweş Rim respublikasy bilen ýaşaýjylary puniler diýlip atlandyrylan Karfageniň arasyndaky üç dawanyň ilkinjisi boldy. Garşydaşlar Korsika we Sisiliýa adalaryny ele almak ugrunda göreşdi.
Ikinji Puni urşy b.e.öň 218-nji ýyldan 201-nji ýyl, üçünjisi – b.e.öň 149-njy ýyldan 146-njy ýyl aralygynda boldy. Soňky dawanyň netijesinde Karfagen doly weýran boldy, onuň ilaty gul edildi, Rim bolsa Ortaýer deňziniň günbatar böleginde hökmürowanlyk gurdy.


düýn 11:23
1.3k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
7.9k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...