ÝUNISEF: dünýäde aşa agramly çagalaryň sany 391 milliona ýetdi

  • 12.09.2025 18:14
  • 6.6k+

Artykmaç agramy bolan 5 ýaşdan 19 ýaşa çenli çagalaryň we ýetginjekleriň sany 2000-nji ýyldan bäri iki esse artyp, 391 milliona ýetdi. Bu barada BMG-niň Çagalar gaznasynyň (ÝUNISEF) çagalaryň iýmitleniş ýagdaýyna bagyşlanan täze hasabatynda aýdylýar.

“2000-nji ýyldan bäri artykmaç agramdan ejir çekýän 5 ýaşdan 19 ýaşa çenli çagalaryň we ýetginjekleriň sany 194 milliondan 391 milliona çenli iki esse artdy” – diýlip, resminamada aýdylýar.

Görkezijiniň ösüşi deň derejeli däldi. 2000-nji ýylda artykmaç agramyň iň pes derejesi hasaba alnan Günorta Aziýada 2022-nji ýyla çenli şeýle ýagdaýlaryň sany tas bäş esse ýokarlandy. Gündogar Aziýada we Ýuwaş umman sebitinde, Latyn Amerikasynda we Karib basseýninde, şeýle-de Ýakyn Gündogarda we Demirgazyk Afrikada bu görkeziji, takmynan, 10 göterim punkt ýokarlandy.
ÝUNISEF-iň hünärmenleri muny iýmitleniş endikleriniň üýtgemegi bilen baglanyşdyrýar. Olaryň maglumatlaryna görä, çagalaryň iýýän iýmitlerine, esasan, gaýtadan işlenen önümler we düzüminde şeker, duz, arassalanan krahmal, zyýanly ýaglar we goşundylar köp bolan fastfud girýär. Şol bir wagtyň özünde, şeýle tagamlary saýlamak köp ýagdaýlarda çagalaryň öz islegleri bilen däl-de, “sagdyn däl iýmit gurşawy” bilen baglanyşyklydyr.
Hasabatda şeýle önümleriň dükanlarda we mekdeplerde giňden hödürlenýändigi, internetde we sosial ulgamlarda olaryň mahabatlarynyň bolsa öndürijilere ýetginjekleri çekmek üçin goşmaça mümkinçilik berýändigi bellenilýär. 


26.02.2026 12:35
4.9k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...