Marokkoda dinozawrlar eýýamynyň "janly tanky" tapyldy: olaryň güýçli sowudy bolupdyr

  • 09.09.2025 16:11
  • 9.1k+

Marokkoda paleontologlar özboluşly gorag uýgunlaşmaly dinozawr bolan Spicomellus aferi ankilozawryny tapdylar. Alymlar bu üýtgeşik ýyrtyjynyň daşky keşbini döretdiler.

Nature žurnalynda çap edilen barlagda ankilozawrlaryň esasy goraglarynyň köpüsiniň ozal pikir edilişinden has ir peýda bolandygy ýüze çykaryldy.
Tapyndynyň esasy aýratynlygy sowudy bilen ýaragynyň utgaşmasydyr. Spicomellus-yň eýýäm dürre hökmünde ulanyp boljak daýaw guýrugy we buduny goran süňk galkany bolupdyr. Bu ankilozawrlaryň mezozoý döwrüniň "janly tanklary" hökmünde tanalmazyndan has öň gorag enjamlarynyň doly toplumynyň emele gelendigini görkezýär.
Sidi Mohammed Ben Abdella uniwersitetiniň professory Driss Uarhaş bu barlagyň Marokko ylmy üçin möhüm ädimdigini aýtdy.

"Biz ozal şeýle aýratynlyklary bolan dinozawrlary görmändik. Bu sebitiň henizem açylmadyk syrlary köp we öňde bize täze açyşlar garaşýar" -diýip, ol sözüniň üstüni ýetirdi.

Tapyndy bilen işlemek ykjamlyk bilen guraldy: Spicomellus afer-iň süňkleri Fesdäki Dar El Mahraz ylymlar fakultetiniň barlaghanalarynda arassalandy we gaýtadan işlenildi. Galyndylar kataloglaşdyryldy we ylmy merkezde aýawly saklanýar.
Hünärmenler eýýäm dinozawra sowudynyň we süňkleriniň adaty bolmadyk utgaşmasy üçin "tikenekli goragçy" lakamyny berdiler.


06.01.2026 23:52
15k+

Fransiýada myhmanhananyň aşagyndan XIV asyra degişli gala tapyldy

Fransiýanyň Wann şäherindäki “Lagors” (Lagorce) myhmanhanasynyň aşagyndan arheologlar 1380-nji ýyllarda Breton gersogy Žan IV tarapyndan gurlan Şato-de-l'Ermin (Château de l'Hermine) köşgüniň galyndylaryny ýüze çykardylar...

02.01.2026 15:58
6.5k+

Arheologlar Wezuwiniň külüniň aşagynda gömlüp galan willada täze kaşaň freskalary tapdylar

Arheologlar meşhur Pompeý şäheriniň golaýyndaky gadymy Oplontisde ýerleşýän Poppeýa willasyndan tapylan täze tapyndylar barada habar berdiler. Tapylan freskalar we binagärlik detallary biziň eýýamymyzdan öňki I asyryň Rim elitasynyň öz derejesini we inçe tagamyny görkezmek üçin sungatdan nähili peýdalanandygyna has gowy düşünmäge kömek edýär...

02.01.2026 10:57
7k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...

02.01.2026 10:47
5.8k+

22 müň ýyl ozal Ýaponiýada piller ýaşapdyr: Olar ol ýere nähili düşüpdir we soň nirä ýitirim bolupdyr?

Alymlar ilkinji gezek Nauman piliniň gadymy DNK-syny seljerdiler. Bu pil Ýapon adalarynda ýaşan we takmynan 22 000 ýyl mundan ozal ýitip giden, göni gyýakly pilleriň bir görnüşidir. Iki jandaryň süňkleriniň genetiki seljermesine esaslanýan bu barlag Cell žurnalynda çap edildi...