Koloradoda dinozawrlardanam has gadymy pyşbaganyň görnüşi tapyldy

  • 31.08.2025 08:48
  • 9.6k+

Paleontologlar Chelydridae maşgalasyndan bolan pyşbagalaryň ozal näbelli sütün öýjükli neslini  we görnüşini tapdylar. Olary Koloradodan tapylan bitin çanagyna we beýleki galyndylaryna esaslanyp suratlandyrmak başartdy.

Bu açyş Swiss Journal of Palaeontology žurnalynda jikme-jik beýan edildi.
Täze görnüşe Tawachelydra stevensoni ady dakyldy. Ol irki paleosen döwründe, 66-65 million ýyl mundan ozal, hek döwrüniň ahyrynda köpçülikleýin ýok bolup gitmeden soň ýaşap geçipdir.
Chelydridae maşgalasy süýji suwda ýaşaýan pyşbagalara degişli. Häzirki wagtda onuň iki sany janly görnüşi we azyndan ýedi sany ýok bolup giden görnüşi belli.
Galyndylar Kolorado ştatynyň El-Paso etrabynyň Korral Blaffs sebitinde tapyldy. Bu ýerde panhelidra pyşbagasynyň iki görnüşi tapyldy: Tavachelydra stevensoni we Denverus middletoni. Birinji görnüş ikinjisinden ep-esli uludy, onuň çanagy 50 sm töweregi. Paleontologlaryň sözlerine görä, Tavachelydra stevensoni  Denwer basseýnindäki irki paleosen döwrüniň iň uly pyşbagasy bolupdyr.
Barlagçylar Tavachelydra stevensoni-niň  iýmiti üwemek üçin ýaýbaň we tekiz ýüzli ullakan kellesiniň bolandygyny belleýärler. Bu pyşbagalara aýratyn ekologiki ýer tutmaga we beýleki görnüşler bilen bäsdeşligi azaltmaga kömek etdi.
Alymlar pyşbaganyň köpçülikleýin ýok bolmadan soň diri galmagyna hut şeýle  iýmitlenişiň mümkinçilik berendigini öňe sürýärler.


düýn 19:36
3k+

ILMI merkezi: Er-Riýadda geljekki zehinler üçin täze merkeziň gurluşygy güýçli depginde dowam edýär

Saud Arabystany Er-Riýadda alnyp barylýan giň möçberli gurluşyk taslamasynyň täze suratlaryny çap etdi. Mohammed bin Salmanyň (Misk City) adyny göterýän dünýäde ilkinji girdejisiz şäheriň merkezinde ýerleşýän ILMI ylmy-barlag toplumy kem-kemden kemala gelýär...

düýn 14:07
1.8k+

Alymlar Aýda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler

Ostindäki Tehas uniwersitetiniň we Tehas A&M uniwersitetiniň hünärmenleri Aýda guruljak geljekki bazalarda nohut ösdürip ýetişdirmegi teklip etdiler. Geçirilen tejribeleriň dowamynda olara Aýyň topragynyň nusgasynda — regolitde bu ösümligi ösdürip ýetişdirmek we hasyl almak başartdy...

14.03.2026 16:16
2k+

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň döreýşini surata düşürdiler

Astronomlar ilkinji gezek magnetaryň — örän güýçli magnit meýdany bolan neýtron ýyldyzynyň döreýşine tomaşa etdiler. Bu açyş magnetarlaryň aşa ýagty täze ýyldyzlary energiýa bilen üpjün edýändigi baradaky 16 ýyllyk teoriýany tassyklady...

11.03.2026 15:23
8.4k+

Ýaponiýadaky täze açyş saçyň düşmegine garşy netijeli bejerginiň salgysyny berdi

Ýaponiýanyň RIKEN instituty we OrganTech biotehnologiýa kompaniýasynyň alymlary saçyň üznüksiz ösmegini üpjün edýän öýjükleriň ozal näbelli bolan görnüşini tapdylar. Barlagyň netijeleri Biochemical and Biophysical Research Communications atly ylmy žurnalda çap edildi...