Kremniý jülgesinde EKO-da düwünçekleri IQ boýunça saýlamaga gyzyklanma artýar

  • 19.08.2025 14:23
  • 1.8k+

Kremniý jülgesinde geljekki çaganyň aň derejesini çaklamagy wada berýän düwünçekleriň genetiki barlagyny ulanmak tejribesi giňden ýaýraýar. Şeýle hyzmatlaryň bahasy alty müňden elli müň dollara çenli bolup, barly maşgalalaryň arasynda isleg döredýär diýip, The Wall Street Journal ýazýar.

Genomic Prediction kompaniýasynyň egindeş esaslandyryjysy Stiwen Hsu neşir bilen söhbetdeşlikde IQ görkezijilerini bilmek we ony düwünçekleri saýlamakda ulanmak isleýän örän baý adamlaryň ýa-da aňa üns berýän aňly-düşünjeli adamlaryň tutuş bir toparynyň emele gelendigini aýdýar.
Är-aýal Simona we Malkolm Kollinz EKO-nyň kömegi bilen dört çaga dogurdy we düwünçekleri genetik skriningden geçirdi. Häzir Simona bäşinji çagasyna garaşýar. Ol onkologiýa ähtimallygy pes bolan düwünçegi saýlandyklaryny, şeýle-de aň derejesiniň ýokary bolmak mümkinçiligine üns berendiklerini aýtdy.
Herasight startapy synaglaryň netijelerine esaslanyp, düwünçekleriň “sagdynlygy” boýunça bal tablisasyny döreden başga bir jübüt barada habar berdi. Olaryň gyzy iň ýokary bal alan we çaklanylýan IQ-nyň ululygy boýunça üçünji bolan düwünçek hökmünde saýlandy.
Bilermenler şeýle barlaglaryň diňe genetiki faktorlaryň bir bölegine baha berýändigini we daşky gurşawyň täsirini göz öňünde tutmaýandygyny belleýär. IQ boýunça saýlamak bary-ýogy üç-dört bal tapawut berýär. “Eger siz iň ýokary aň derejesi bolan düwünçegi saýlaýan bolsaňyz, siziň şol bir wagtyň özünde tötänleýin autizm töwekgelçiligi ýokary bolan düwünçegi-de saýlamagyňyz mümkin” – diýip, Garwarddan statistiki genetika boýunça hünärmen Saşa Gusew belleýär.
Şeýle tehnologiýanyň tarapdarlarynyň biri, Berkeley Genomics Project-iň egindeş esaslandyryjysy Swi Benson-Tilsen bu tehnologiýany ösen emeli aňyň adamzady ýok etmeginiň öňüni almak üçin has zehinli adamlar dünýä iner ýaly gerek diýip hasaplaýar.


düýn 20:16
1.2k+

Çagalar bakja baglary peýdaly bakteriýalaryň esasy çeşmesi bolup çykdy

Halkara alymlar topary çagalaryň bakja-baglara gitmeginiň olaryň içege mikrobiomasynyň kemala gelmegine öý şertlerinden has güýçli täsir edýändigini anykladylar. Bary-ýogy birnäçe aýdan soň, çagalar peýdaly bakteriýalary ene-atalaryna garanyňda, öz deň-duşlary bilen has işjeň alyş-çalyş edip başlaýarlar...

düýn 18:18
5.2k+

Matematik alym tas iki asyrdan bäri çözülmeze dönen deňlemäni çözdi

Russiýaly matematik Iwan Remizow differensial deňlemeler nazaryýetine degişli bolan we 190 ýyldan gowrak wagt bäri analitiki usul bilen çözüp bolmaýar diýlip hasaplanan meseläniň çözgüdini tapdy. Habarda häzirki zaman ylmynyň esasy gurallarynyň biri bolan üýtgeýän koeffisiýentli ikinji tertipli differensial deňlemeler barada gürrüň gidýär...

28.01.2026 18:38
6.1k+

Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşynyň içinde 40 mln ýyl ozal gatap galan garynja tapyldy

Fridrih Şiller adyndaky Ýena uniwersitetiniň alymlary ýantar daşynyň içinde 40 million ýyl ozal gatap galan garynjany tapdy. Bu tapyndy meşhur nemes şahyry Iogann Wolfgang fon Gýoteniň kolleksiýasyndaky ýantar daşy öwrenilen wagty ýüze çykaryldy...

28.01.2026 16:25
4.3k+

Kosmonawtlar üçin kir ýuwujy maşyn we duş kabinasy döredilýär

2026-njy ýylyň tomsunda Halkara kosmos stansiýasy (HKS) üçin niýetlenen kir ýuwujy maşynyň prototipiniň ýerüsti synaglaryna başlamak meýilleşdirilýär. Bu barada «Himiýa maşyn gurluşygynyň ylmy-gözleg instituty» paýdarlar jemgyýetiniň geljegi uly taslamalar bölüminiň başlygy Ýewgeniý Uýmanowa salgylanyp, TASS habar berýär...