Eýranda ýylanyň we içýanyň şekili bolan 3000 ýyllyk gapyrjak tapyldy

  • 14.08.2025 16:19
  • 7.5k+

Arheologlar Eýranyň demirgazyk-gündogaryndaky Demirgazyk Horasan welaýatynda ýaşy 3000 ýyla barabar bolan daş gapyrjagy tapdy.

Live Science neşiriniň maglumatlaryna görä, tapyndy Çalou Depesindäki gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda ýüze çykaryldy. Bu ýerde 2006-njy ýyldan bäri biri-birinden uzak bolmadyk aralykda ýerleşen we pes gorganlar bilen örtülen 48 mazar tapyldy.
Mazarlaryň birinde ýetginjek gyz jaýlanypdyr. Onuň süňkleri bilen birlikde tapylan predmetleriň arasynda ýylanyň we içýanyň şekili bolan gara daşdan gönübürçly gapyrjak aýratyn ünsi çekdi. Eýranyň Medeni miras ministrliginden arheolog Ali Wahdatiniň habar bermegine görä, bu predmet kosmetika ýa-da göz üçin sürme hökmünde ulanylan toz görnüşli gara mineral üçin konteýner hökmünde hyzmat eden bolsa gerek. Alymlaryň pikiriçe, ýylanyň we içýanyň şekili “gorag” funksiýasyny ýerine ýetiren bolmaly.
Şeýle predmet ozal häzirki Owganystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň çäginde ýerleşen Baktriýada bürünç asyrynyň aramgähinde tapyldy. Bu gapyrjagyň hem baktriýa daşyndan ýasalan bolmagy mümkin.
Gapyrjakdan başga-da, guburda altyn gulakhalka we ýüzük, bürünç aýna, pil süňkünden we bürünçden temençe, keramiki gaplar, bürünç möhür we lazuritden monjuk tapyldy. Bu tapyndylar beýleki sebitler bilen söwda aragatnaşyklaryny görkezýär.


düýn 14:55
1k+

Gresiýada iň gadymy agaç gurallar tapyldy: olaryň 430 müň ýyllyk taryhy bar

Gresiýadaky kölleriň biriniň kenarynda dünýäde iň gadymy agaç zähmet gurallary diýlip ykrar edilen iki sany artefakt tapyldy. Tapyndylaryň ýaşy, takmynan, 430 müň ýyla deň diýlip çak edilýär diýip, Associated Press habar berýär...

29.01.2026 10:31
5.8k+

Ýewropada ýaşan adamlar 25 müň ýyl ozal hem ýüzlerçe km aralykda gatnaşyk saklapdyrlar

Arheologlar Merkezi Ispaniýada, gelip çykyşy häzirki Fransiýanyň çäklerine degişli bolan we tapylan ýerinden 700 kilometrden gowrak uzaklykdan getirilen daş gurallaryny tapdylar. Science Advances žurnalynda çap edilen ylmy işde bellenilişi ýaly, bu aralyk Ýewropanyň paleolit döwri üçin daş gurallarynyň daşalan iň uzak aralygy hökmünde tassyklanylýar...

29.01.2026 06:43
2.8k+

Meksikada sapotekleriň 1,4 müň ýyl ozal guran aramgähi tapyldy

Meksikanyň Antropologiýa we taryh milli institutynyň (INAH) arheologlary San-Pablo-Uitso häkimliginiň ýerleşýän ýerinden sapotekleriň , takmynan, biziň eýýamymyzyň 600-nji ýylyna degişli bolan aramgähini ýüze çykardylar...

24.01.2026 16:30
3.3k+

Uelsdäki seýilgähiň aşagyndan gadymy Rim willasy tapyldy

Arheologlar Uelsiň Margam şäherindäki boşan seýilgähiň aşagyndan eldegrilmedik gadymy Rim willasyny tapdylar. Popular Mechanics-iň habaryna görä, gözlegçiler üçin uzak wagtlap näbelli bolan bu  açyş rim-britan döwrüne degişlidir...