Eýranda ýylanyň we içýanyň şekili bolan 3000 ýyllyk gapyrjak tapyldy

  • 14.08.2025 16:19
  • 7.5k+

Arheologlar Eýranyň demirgazyk-gündogaryndaky Demirgazyk Horasan welaýatynda ýaşy 3000 ýyla barabar bolan daş gapyrjagy tapdy.

Live Science neşiriniň maglumatlaryna görä, tapyndy Çalou Depesindäki gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda ýüze çykaryldy. Bu ýerde 2006-njy ýyldan bäri biri-birinden uzak bolmadyk aralykda ýerleşen we pes gorganlar bilen örtülen 48 mazar tapyldy.
Mazarlaryň birinde ýetginjek gyz jaýlanypdyr. Onuň süňkleri bilen birlikde tapylan predmetleriň arasynda ýylanyň we içýanyň şekili bolan gara daşdan gönübürçly gapyrjak aýratyn ünsi çekdi. Eýranyň Medeni miras ministrliginden arheolog Ali Wahdatiniň habar bermegine görä, bu predmet kosmetika ýa-da göz üçin sürme hökmünde ulanylan toz görnüşli gara mineral üçin konteýner hökmünde hyzmat eden bolsa gerek. Alymlaryň pikiriçe, ýylanyň we içýanyň şekili “gorag” funksiýasyny ýerine ýetiren bolmaly.
Şeýle predmet ozal häzirki Owganystanyň, Täjigistanyň we Özbegistanyň çäginde ýerleşen Baktriýada bürünç asyrynyň aramgähinde tapyldy. Bu gapyrjagyň hem baktriýa daşyndan ýasalan bolmagy mümkin.
Gapyrjakdan başga-da, guburda altyn gulakhalka we ýüzük, bürünç aýna, pil süňkünden we bürünçden temençe, keramiki gaplar, bürünç möhür we lazuritden monjuk tapyldy. Bu tapyndylar beýleki sebitler bilen söwda aragatnaşyklaryny görkezýär.


düýn 11:23
1.3k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
7.9k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...