Haýwanlar bilen ösümlikleriň aragatnaşygyň ilkinji ylmy delilleri peýda boldy

  • 22.07.2025 12:28
  • 5.6k+

Tel-Awiw uniwersitetiniň barlagçylary ösümlikler bilen haýwanlaryň arasyndaky özara akustiki aragatnaşygy hasaba aldylar. Ösümlikler öz ýagdaýyny aňladýan sesleri çykarýarlar, haýwanlar bolsa jogap hökmünde özlerini alyp barşyny üýtgedýärler diýip, uniwersitetiň metbugat gullugy habar berýär.

Alymlar ösümlikleriň stres ýagdaýda ses çykarýandygyny anykladylar. Bu sesler patrak taýýarlananda çykýan seslere meňzeýär we aň bilen däl-de, ösümligiň fiziki üýtgemeleri bilen baglanyşyklydyr. Sesleri adam eşidip bilmez, ýöne olary ýarganatlar, gemrijiler, mör-möjekler we hatda beýleki ösümlikler hem duýup bilerler.


Synag pomidoryň ýapraklarynyň üstünde ýumurtga guzlaýan ene güýeleriň diňe sagdyn ösümlikleri saýlaýandygyny görkezdi. Synaglaryň dowamynda mör-möjekler olaryň çykarýan seslerinden çen alyp, sagdyn däl ýa-da gurap barýan  ösümlikleriň üstünde ýumurtga goýmadylar.
Professor Lilak Hadani ösümliklerde we haýwanlarda ses çykarmak hem-de ony duýmak ukyby bilelikdäki ewolýusiýanyň dowamynda kemala gelipdir we olaryň ikisine-de peýdaly diýip hasaplaýar.
Barlagyň indiki tapgyrynda, mysal üçin gurakçylyk şertlerinde, ösümlikleriň ses maglumatlaryny öz aralarynda birek-birege geçirişleri we oňa jogap berişleri öwreniler.


düýn 16:31
997

Alymlar 700°C gyzgynlykda işlemäge ukyply çip döretdiler

Günorta Kaliforniýa uniwersitetiniň inženerleri 700 dereje gyzgynlyga çenli bökdençsiz işlemäge ukyply elektron enjamyny işläp düzdüler. Bu täsin açyş baradaky makala Science žurnalynda çap edildi....

21.04.2026 16:43
2.4k+

«Ylmy Oskar»: Körlüge garşy gen terapiýasyny döredijiler $3 mln möçberinde baýraga mynasyp boldy

Molekulýar biolog Jin Bennet, oftalmolog Albert Maguaýr we lukman, professor Ketrin Haý nesilden-nesle geçýän körlügi bejermekde ulanylýan we ABŞ-da ilkinji tassyklanan gen terapiýasyny işläp düzendikleri......

21.04.2026 10:16
2.3k+

Antibiotikleriň ýerine wiruslar: mergen bakteriýalar howply infeksiýalara garşy göreşde has netijelidigini subut etdi

Bakteriýalaryň antibiotiklere garşy durnuklylygy artýan mahalynda, alymlar mikroorganizmleri öldürýän tebigy wiruslar bolan bakteriofaglary däp bolan bejerginiň iň geljegi uly alternatiwasy hökmünde göz öňünde......

19.04.2026 23:37
4.6k+

Neandertallaryň çagalary häzirki zaman çagalardan tiz ýetişipdir

Paleoantropologlar neandertal çagalarynyň irki ýaşlarda häzirki zaman çagalaryna garanyňda has çalt ösendiklerini anykladylar. Olar Ysraýyldaky Amud gowagynda tapylan çaga ystyhanyny gaýta öwrenenlerinden soň......