Haýwanlar bilen ösümlikleriň aragatnaşygyň ilkinji ylmy delilleri peýda boldy

  • 22.07.2025 12:28
  • 5.6k+

Tel-Awiw uniwersitetiniň barlagçylary ösümlikler bilen haýwanlaryň arasyndaky özara akustiki aragatnaşygy hasaba aldylar. Ösümlikler öz ýagdaýyny aňladýan sesleri çykarýarlar, haýwanlar bolsa jogap hökmünde özlerini alyp barşyny üýtgedýärler diýip, uniwersitetiň metbugat gullugy habar berýär.

Alymlar ösümlikleriň stres ýagdaýda ses çykarýandygyny anykladylar. Bu sesler patrak taýýarlananda çykýan seslere meňzeýär we aň bilen däl-de, ösümligiň fiziki üýtgemeleri bilen baglanyşyklydyr. Sesleri adam eşidip bilmez, ýöne olary ýarganatlar, gemrijiler, mör-möjekler we hatda beýleki ösümlikler hem duýup bilerler.


Synag pomidoryň ýapraklarynyň üstünde ýumurtga guzlaýan ene güýeleriň diňe sagdyn ösümlikleri saýlaýandygyny görkezdi. Synaglaryň dowamynda mör-möjekler olaryň çykarýan seslerinden çen alyp, sagdyn däl ýa-da gurap barýan  ösümlikleriň üstünde ýumurtga goýmadylar.
Professor Lilak Hadani ösümliklerde we haýwanlarda ses çykarmak hem-de ony duýmak ukyby bilelikdäki ewolýusiýanyň dowamynda kemala gelipdir we olaryň ikisine-de peýdaly diýip hasaplaýar.
Barlagyň indiki tapgyrynda, mysal üçin gurakçylyk şertlerinde, ösümlikleriň ses maglumatlaryny öz aralarynda birek-birege geçirişleri we oňa jogap berişleri öwreniler.


düýn 22:33
3.1k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.4k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.1k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

05.02.2026 16:20
7.8k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...