Hytaýda arynyň beýnisini dolandyrmagy öwrendiler. Ol diýleni 90% ýerine ýetirýär

  • 16.07.2025 06:27
  • 6.2k+

Pekin tehnologiýa institutynyň alymlary beýnä täsir edýän dolandyryjy arkaly dolandyryp bolýan dünýäde ilkinji kiborg aryny döretdi. Bu barada South China Morning Post neşiri habar berýär.

Enjamyň agramy 74 milligram bolup, bu arylaryň göterýän şireli haltasynyň agramyndan hem azdyr. Kontroller mör-möjegiň ganatynyň galyňlygynda çeýe polimer plýonkadan döredilip, infragyzyl kabul ediji bilen enjamlaşdyryldy. Gurluş arynyň arkasyna berkidilýär, onuň beýnisine üç sany inçe iňňäni dürtýär we elektrik signallary iberip, aryny buýruklary ýerine ýetirmäge – öwrülmäge, öňe ýa-da yza uçmaga mejbur edýär. Buýruklaryň ýerine ýetiriliş takyklygy 90%-e ýetýär.
Bu işläp taýýarlama tarakanlar we tomzaklar üçin kontroller döreden singapurly hünärmenleriň üstünliklerinden öňe geçýär. Şol bir wagtyň özünde, şol bir signallaryň täsirine dürli mör-möjekleriň özüni alyp barşy tapawutlanyp bilýär. Synaglaryň dowamynda arylar aýlaw boýunça uçmak ýaly çylşyrymly hereketleri ýerine ýetirdi, tarakanlar bolsa diňe göni hereket edip, signallara boýun bolmagy tiz bes edipdi.
Tehnologiýanyň ýetmezçiligi simli elektrik üpjünçiliginiň zerurlygy bolup galýar – awtonom batareýalar häzirlikçe örän agyr. Dolandyryş penjelere we garna täsir etmezden, diňe ganatlar arkaly amala aşyrylýar.
Işläp düzüjiler bu tehnologiýa harby we halas ediş işlerinde ulanylyp bilner diýip hasaplaýar. Onuň mundan beýläk hem kämilleşdirilmegi haýwanlaryň beýnisini we tebigatda özüni alyp barşyny öwrenmek üçin täze platformalary döretmäge mümkinçilik berer. 


düýn 16:19
3.4k+

Çybynlaryň «adam kastyna çykanyna» 1,8 million ýyl bolupdyr

Biologlar mör-möjekleriň DNK-syny seljerip, çybynlaryň adamy çakmak arkaly iýmitlenip başlamagynyň takmynan 1,8 million ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýada ýüze çykandygy baradaky netijä geldiler. Çybynlar adam üçin iň wehimli mör-möjekler hasaplanylýar...

düýn 16:01
909

Alymlar metandan dermanlyk madda almagy öwrendiler

Alymlar metany derman öndürmekde ulanyp boljak çylşyrymly himiki maddalara öwürmegiň täze usulyny işläp düzdüler. Bu baradaky barlag Science Advances žurnalynda çap edildi. Taslamanyň esasy üstünligi – taryhda ilkinji gezek metandan gönüden-göni dimestrol maddasynyň alynmagydyr...

düýn 10:42
1.7k+

Hytaýly alymlar dünýäniň iň kiçi we iň tygşytly tranzistoryny döretdiler

Pekin uniwersitetiniň gözlegçi hünärmenleri dünýäde iň kiçi we iň az energiýa sarp edýän tranzistorlary işläp düzdüler. Bu täze tehnologiýa geljekde emeli aň üçin niýetlenen has güýçli çipleriň esasyny düzüp biler...

27.02.2026 20:58
3.1k+

Tirannozawr reks: sekiz tonnalyk «towuk» ýaly hereket edipdir

"Ýura döwrüniň seýilgähindäki" (film) ýeri sarsdyryp ýöreýän agyr tirannozawr reks baradaky düşünjämizi gaýtadan gözden geçirmeli bolarys. Royal Society Open Science žurnalynda çap edilen täze ylmy barlag, hek asyrynyň bu gazaply ýyrtyjysynyň häzirki zaman guşlaryna meňzeş ýagdaýda, ýagny aýaklarynyň barmaklarynyň ujunda hereket edendigini subut edýär...