Hýuston uniwersitetiniň arheologlary Karakolda (Beliz) maýalaryň bu gadymy şäheriniň ilkinji hökümdary we onuň şa nesilşalygynyň esaslandyryjysy Te Kaab Çaagyň mazaryny tapdylar.
Bu Merkezi Amerikanyň döwleti bolan Belizdäki iň uly maýa arheologik ýadygärliginde 40 ýyldan gowrak wagtlap geçirilen barlagda tapylan ilkinji şa mazarydyr. Gazuw-agtaryş işlerine Beliziň Arheologiýa institutynyň gatnaşmagynda Hýuston uniwersitetinden Arlen bilen Diana Çeýz ýolbaşçylyk edýär.
Te Kaab Çaak b.e. öň 331-nji ýylda tagta çykdy. Onuň jesedi maşgala mazarlygynyň eteginde jaýlandy. Mazarda on bir sany keramiki gap-gaç, oýma süňk turbalary, deňiz balykgulaklary, nefrit monjuklary we mozaikaly nefritden ölüm maskasy bar.
Gaplaryň käbiri sahnalar bilen bezelipdir: birinde maýanyň hökümdary naýzaly şekillendirilen, sadakalary kabul edip dur, beýlekisinde - söwdagärleriň hudaýy Ek Çua sowgatlar bilen gurşalan görnüşde şekillendirilen. Dört sany palçykdan ýasalan gap-gaçlaryň ýüzünde baglanan ýesirler şekillendirilen.
Arheologlaryň baha bermegine görä, hökümdar garrap ýogalypdyr we boýy takmynan 170 sm bolupdyr. Ol ölen wagty dişleri ýok eken. Onuň esaslandyran nesilşalygy 460 ýyldan gowrak dowam edipdir.
Mazar takmynan b.e. 350-nji ýyllaryna degişlidir, bu Karakolyň merkezi Meksikada 1200 km töweregi uzaklykda ýerleşen Teotiuakan şäheri bilen ilkinji gezek duşuşan wagtyna gabat gelýär. B.e. 300-nji ýylyna gabat Teotiuakan sebitdäki esasy söwda merkezi bolupdyr.
