Astronomlar Gün ulgamyndan uçup geçýän “ýyldyzara obýekt” bolup çykan täze kometanyň üstüni açdy. Bu gözegçiligiň taryhynda şular ýaly üçünji asman jisimi boldy diýip, Ars Technica ýazýar.
3I/ATLAS (A11pl3Z) adyny alan kometa, takmynan, dört aýdan Güne golaý geler, şondan soň Gün ulgamyny hemişelik terk eder.
Häzir A11pl3Z Ýupiteriň orbitasynda ýerleşýär. Kometa adamzat üçin howp salmaýar – ol Ýerden 1,6 astronomiki birlik aralykdan (Gün bilen planetamyzyň arasyndaky ortaça aralyk) uçup geçer. Oktýabrda ol Marsyň orbitasynda bolar. Bu hem onuň tebigatyny düýpli öwrenmäge mümkinçilik berer. Häzir diňe onuň diametriniň 20 km ýetip biljekdigi belli.
Obýekt ilkinji gezek 25 – 29-njy iýunda Gawaýlardaky we Günorta Afrikadaky teleskoplary ulanýan ATLAS ulgamy tarapyndan ýygnalan maglumatlarda duş geldi. 1-nji iýulda bolsa onuň barlygy NASA we Halkara astronomiýa birleşigi tarapyndan tassyklandy. Soňra olara Ýewropanyň kosmos agentligi goşuldy.
Hasaplamalara görä, A11pl3Z Günüň grawitasiýa meýdanynyň daşyndan gelen bolmaly. Onuň tizligi, takmynan, 245 000 km/sag barabar. Asman jisimi has uzyn traýektoriýa boýunça hereket edýär we Ýer üçin howp salmaýar. Ol dekabr aýynda Günüň beýleki tarapynda bolar.
Ozal astronomlar ýyldyzara Oumuamua asteroidini (2017) we Borisow kometasyny (2019) hasaba aldy. Olaryň ikisi-de, aýratynam, Oumuamua ylmy çekişmelere getirdi. Onuň çilim ýaly şekili we traýektoriýasy obýektiň emeli gelip çykyşy baradaky çaklamalara sebäp boldy.
