Plastik galyndylardan parasetamol öndürmegiň usuly tapyldy

  • 26.06.2025 14:32
  • 7.5k+

Edinburg uniwersitetinden professor Stiwen Uollesiň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary plastik galyndylarynyň derman öndürmek üçin ulanylyp bilinjekdigini kesgitlediler. Bu barada Nature žurnalyndaky barlaga salgylanýan The Guardian ýazýar.

Himiýaçylar içege taýajyklary ýaly bakteriýalaryň kömegi bilen plastik çüýşelerden parasetamol diýlip atlandyrylýan işjeň madda bolan asetaminofeniň öndürilip bilinjekdigini anykladylar. Munuň üçin ýasama polietilentereftalatyň (PET) gatnaşmagynda bioylalaşykly, ýagny janly öýjükler üçin howpsuz bolup çykan himiki reaksiýa ulanylýar.
Barlagçylara täze usul bilen derman öndürmek üçin bir gün ýeterlik boldy.

"Häzirki wagtda adamlar parasetamolyň nebitden alynýandygyna düşünmeýärler. Bu tehnologiýa himiýa bilen biologiýany ilkinji gezek birleşdirip, parasetamoly has ygtybarly usulda öndürip biljekdigimizi we şol bir wagtyň özünde daşky gurşawdaky plastik galyndylary arassalap biljekdigimizi görkezýär" – diýip, Uolles belledi.

Alymlaryň sözlerine görä, plastmassadan derman öndürip başlamak üçin goşmaça barlaglaryň geçirilmegi zerur. Şeýle-de bolsa, olar tehnologiýanyň geljegine höwes bilen garaýarlar we geljekde plastik galyndylaryň mukdaryny azaltmaga kömek eder diýip umyt edýärler.


düýn 10:20
1.7k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

11.01.2026 20:28
8.1k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...

11.01.2026 13:15
2.3k+

Alymlar pagtadan we yzgardan elektrik energiýasyny öndürmegiň usulyny tapdylar

Alymlar adaty pagta matasyny howadaky çyglylygy sorup alýan we ony elektrik energiýasyna öwürýän täze tehnologiýany işläp düzdüler. Interesting Engineering neşiriniň habar bermegine görä, bu üýtgedilen material batareýa talap etmezden, LED çyralaryny we pes kuwwatly elektron enjamlary 24/7 düzgüninde işledip bilýär...

11.01.2026 13:11
13k+

Alymlar Antarktidanyň buzunyň 500 metr aşagynda gizlenip ýatan "dünýäni" tapdylar

Alymlar Antarktidanyň Larsen buzluklarynyň aşagyndaky ýerasty derýada, 500 metr çuňlukda öň mälim bolmadyk täze bir ekoulgamy ýüze çykardylar. Bu açyş yklymyň gizlin suw ulgamlaryny we ýerasty derýalaryny öwrenmek üçin geçirilen ylmy işleriň barşynda amala aşyryldy...