Plastik galyndylardan parasetamol öndürmegiň usuly tapyldy

  • 26.06.2025 14:32
  • 7.3k+

Edinburg uniwersitetinden professor Stiwen Uollesiň ýolbaşçylygyndaky alymlar topary plastik galyndylarynyň derman öndürmek üçin ulanylyp bilinjekdigini kesgitlediler. Bu barada Nature žurnalyndaky barlaga salgylanýan The Guardian ýazýar.

Himiýaçylar içege taýajyklary ýaly bakteriýalaryň kömegi bilen plastik çüýşelerden parasetamol diýlip atlandyrylýan işjeň madda bolan asetaminofeniň öndürilip bilinjekdigini anykladylar. Munuň üçin ýasama polietilentereftalatyň (PET) gatnaşmagynda bioylalaşykly, ýagny janly öýjükler üçin howpsuz bolup çykan himiki reaksiýa ulanylýar.
Barlagçylara täze usul bilen derman öndürmek üçin bir gün ýeterlik boldy.

"Häzirki wagtda adamlar parasetamolyň nebitden alynýandygyna düşünmeýärler. Bu tehnologiýa himiýa bilen biologiýany ilkinji gezek birleşdirip, parasetamoly has ygtybarly usulda öndürip biljekdigimizi we şol bir wagtyň özünde daşky gurşawdaky plastik galyndylary arassalap biljekdigimizi görkezýär" – diýip, Uolles belledi.

Alymlaryň sözlerine görä, plastmassadan derman öndürip başlamak üçin goşmaça barlaglaryň geçirilmegi zerur. Şeýle-de bolsa, olar tehnologiýanyň geljegine höwes bilen garaýarlar we geljekde plastik galyndylaryň mukdaryny azaltmaga kömek eder diýip umyt edýärler.


26.08.2025 13:37
9k+

Müsürde suwdan gadymy Kanopus şäheriniň bölekleri çykaryldy

Müsür häkimiýetleri Aleksandriýanyň golaýynda Abu-Kir aýlagynda ýerleşen suwa giden gadymy şäheriň böleklerini gury ýere çykardy diýip, The Guardian habar berýär. Bu Müsüri tas 300 ýyl dolandyran Ptolemeý nesilşalygynyň dolandyran we 600 ýyl töweregi ýurdy dolandyran Rim imperiýasynyň döwründe möhüm merkeze öwrülen Kanopus şäheri hasaplanýar...

26.08.2025 13:26
4.8k+

Paleontologlar dinozawrlaryň ýelken şekilli arkasy bolan täze görnüşini açdy

Paleontologlar dinozawrlaryň ýelken şekilli arkasy bolan täze görnüşini açdy. Istiorachis macarthurae adyny alan bu jandarlar 120 mln ýyldan gowrak ozal Angliýanyň günorta kenaryndan uzak bolmadyk ýerde ýaşapdyr diýip, Londondaky Tebigy taryh muzeýine salgylanyp, CNN habar berýär...

25.08.2025 13:04
3k+

Awstraliýada adam derisine has ýakyn deri nusgalary ösdürilip ýetişdirildi

Kwinslend uniwersitetiniň ýanyndaky Freýzer institutynyň barlaghanasyndan awstraliýaly alymlar ilkinji gezek doly derejede adam derisiniň gurluşyny gaýtalaýan deri nusgalaryny ösdürip ýetişdirdi. Bu barada ABC ýaýlym korporasiýasy habar berdi...

23.08.2025 12:32
5.5k+

Alymlar žiraflary dört görnüşe böldi

Halkara tebigaty goramak birleşigi (IUCN) žiraflary resmi taýdan dört görnüşe böldi. Ozal olaryň hemmesi bir görnüş diýlip hasaplanýardy diýip, Bi-bi-si belleýär. Indi ylym şu aşakdakylary tapawutlandyrýar: Demirgazyk...